تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : 15/6/83

رشته و گرايش :زبان شناسي همگاني

استاد مشاور : دکتر ساسان سپنتا

نام و نام خانوادگي : اسلام هورن

دانشكده : زبانهاي خارجي

استاد راهنما : دکتر سيد محمدتقي طيب

توصيف ساختمان دستوري زبان ترکمني (براساس نظريه مقوله و ميزان)

چكيده

اين پايان نامه دستوري است توصيفي از ساختمان زبان تركمني . مبناي نظري اين توصيف عبارت است از نظريه مقوله و ميزان از مايكل هليدي زبانشناس انگليسي . بر مبناي فرضيات اين نظريه پنج واحد براي زبان تركمني مورد شناسايي قرار گرفت كه از بزرگ به كوچك عبارتند از : جمله ، ‌بند ، گروه ، كلمه و تكواژ . جمله به عنوان بزرگترين واحد زبان كه از يك يا چند بند ساخته شده است تعريف مي شود . جمله تركمني به انواع ساده و مركب تقسيم مي شود . جمله ساده جمله اي است كه تنها از يك بند خودايستا تشكيل يافته باشد . جمله مركب حداقل از دو يا چند بند خودايستا تشكيل يافته است . بند به عنوان آن واحدي از زبان تعريف مي شود كه از يك يا چند گروه ساخته شده و خود در ساختمان واحد بالاتر يعني جمله به كار رفته باشد . بند به دو طبقه تقسيم مي شود : بند خودايستا و بند ناخودايستا .بند خودايستا در واقع يك جمله ساده است . بند ناخودايستا در زبان تركمني داراي انواع زير است : بند مصدري ، قيدي ، وصفي .واحد پايين تر از بند گروه است كه از يك يا چند كلمه تشكيل مي شود . گروه داراي سه طبقه است كه عبارتند از : گروه اسمي ، گروه قيدي و گروه فعلي . اين گروهها در زبان تركمني داراي فرمول ساختماني "هسته + وابسته ها" هستند . هركدام از اين عنصرها با ساختمان مربوطه شان در فصل شش مورد بررسي قرار مي گيرد . واحد پايين تر از گروه كلمه است كه اين واحد نيز به نوبه خود از واحد پايين تر از خود يعني تكواژ ساخته مي شود . اين دو واحد زبان تركمني در فصل هفتم تحت عنوان واژگان مورد بررسي قرار مي گيرد.

واژه هاي کليدي: زبان ترکمني ، دستور ، نظريه مقوله و ميزان