تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : 2/8/73

رشته و گرايش : زبان و ادبيات عرب

استاد مشاور : دکتر نصراله شاملي

نام و نام خانوادگي : مژگان جعفرزادگان جهرمي

دانشکده : زبانهاي خارجي

استاد راهنما : دکتر سيد علي ميرلوحي

شعر حماسي شيعه در قرن اول هجري

چکيده

اين رساله كه تحت عنوان شعر حماسي شيعه در قرن اول هجري تدوين شده است ، شامل يك پيشگفتار وپنج فصل وخلاصه بحث مي باشد.

در فصل اول اين تحقيق به حوادث وجريانات سياسي ، فكري ، فرهنگي ، تاريخي ، علمي واحزاب وگروههاي فعال سياسي همچنين موقعيت وپيشرفت شعر در اين مقطع تاريخي پرداخته شده ودر فصل دوم وزمينه هاي تاريخي ادبيات شيعه ووضعيت شيعه وشعر وشاعران آن در اين دوره مورد بحث قرار گرفته وهمچنين بحثي پيرامون جايگان شعر وشعراء از ديدگاه پيامبران (ص) وامامان معصوم (ع) مطرح گشته است.

در فصل سوم وچهارم به ترتيب ضمن معرفي شعر حماسي در اثناي بحثي دلايل ، فقدان شاهكار ارزشمند ادبي چون حماسه در ادبيات عرب ، به آن مفهوم كه در ادبيات جهان معهود است ، مورد بررسي قرار گرفته وبه دنبال آن به حماسه در ادبيات شيعه پرداخته شده واز آنجائي كه ادبيات شيعه بخشي از ادبيات عرب محسوب مي شود ، لذا از قاعده فقدان حماسه مستثني نيست . به اين لحاظ آن دسته از اشعار شيعه كه بيانگر روح حماسي ومبارز وقيام ضد غاصبين حق ائمه اطهار (ع) مي باشد كه از آن جمله بعضي از اشعاري است كه دلاور مردان شبعه در خلال شورشها وانقلاباتشان سروده اند ونيز مفاهيم اسلامي وافكار وعقايد سياسي را كه شيعه طي آن سروده ها مطرح نموده ، مورد بررسي قرار گرفته است.

در فصل پنجم نمونه هايي از « مراثي سوزناك شيعه» كه در ضمن آن شاعر مخاطبين را دعوت به قيام ومبارزه عليه سلاطين جور واحكام اموي مي كند . با ترجمه آورده شده ودر بخش ديگر اين فصل از آنجائي كه هجاء در اين دوره به دليل رابطه عميق وتنگاتنگ با فخر وحماسه در كنار آنها مطرح شده ، برخي از هجويات شعراي شيعه كه طي ان ابهت پوشالي حكام غاصب را مي شكند آورده شده است ودر پايان نيز خلاصه اي از مطالب مطروحه در رساله سابق الذكر بيان گرديده است.