تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : 12/10/73

رشته و گرايش : زبان و ادبيات عرب

استاد مشاور : دکتر سيد علي ميرلوحي

نام و نام خانوادگي : محمدرضا عزيزي پور

دانشکده : زبانهاي خارجي

استاد راهنما : دکتر مهدي دهباشي

ترجمه و شرح نقد تقويم اليد و تقويم اللسان كتاب ادب الكاتب ابن قتيبه

چکيده

ابن قتيبه يكي از پيشوايان ادب وصاحب تاليفات بسيار است . در بغداد متولد شد ودر كوفه سكونت گزيد . او بر بسياري از علوم زمان خود چون لغت ، نحو ، شعر ، حديث ، فقه ، تاريخ ومذاهب آگاهي داشت . از او آثارفراوان بر جاي مانده است كه از آن جمله كتاب ادب الكاتب است . ابن خلدون درباره اهميتي اين كتاب در مقدمه تاريخ خود تحت عنوان علم الادب به نقل از اساتيد خود چنين گويد.

اصول واركان ادب چهار ديوان است 1- ادب الكاتب ابن قتيبه 2- كامل مبرد 3- نوادر ابوعلي بغدادي 4- بيان وتبيين جاخط.

ابن قتيبه را مي توان سومين نثر نويس بزرگ ادبيات عرب خواند كه خصيصه برجسته نثر او سلاست وسالدگي است . كتاب ادب الكاتب كتابي است لغوي كه در آن به استعمال لغات وبيان صحيح كلمات غريب ، امثال ، آئين نگارش وآئين سخنوري پرداخته شده است . اين كناب مارا در درك بهتر متون ودستور زبان عربي ونيز پرهيز از اشتباهات واخطائي كه مولف مكررا" نسبت به آنها هشدار مي دهد ، ياري مي بخشد . رساله اينجانب از دو بخش متشكل مي گردد بخش اول به ترجمه وشرح ونقد كتاب تقويم اليد ( آئين نگارش ) اختصاص داده شده است ودر بخش دوم به ترجمه وشرح ونقد كتاب تقويم الللسان ( آئين سخنوري ) پرداخته شده است . پس از ترجمه دقيق هر قسمت واختصاص بخشهاي براي شرح نكات ، اشعار وموارد مبهم به بررسي انتقادي واصلاحي اين كتاب پرداخته ام ونظرات مختلف ابن قتيبه با ديگر سرآمدان واقطاب زبان عربي ، تطبيق وبررسي داده شده موارد صحيح را بازگو نموده ام. با اميد به اينكه به عنوان رساله اي سودمند مورد استفاده دانش پژوهان قرار گيرد.