تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : 6/7/83

رشته و گرايش : زبان و ادبيات عرب

استاد مشاور : دکتر محمدکاظم حاج ابراهيمي

نام و نام خانوادگي : غلامرضا رئيس پور

دانشكده : زبانهاي خارجي

استاد راهنما : دکتر عبدالغني ايرواني زاده

تحقيق و شرح شواهد مجمع البيان

چكيده

با توجه به اينكه تفسير كم نظير مجمع البيان يك تفسير علمي و ادبي است يكي از مواد درسي دانشگاهي بخصوص در مرحله كارشناسي ارشد بشمار مي آيد.

ابيات موجود در اين تفسير گرانسنگ را تا كنون بجز مرحوم ميرزا طاهر قزويني كه تا آيه ششم سورة نساء شرح و توضيح داده است ،كسي ديگراز نظر صرفي و نحوي و لغوي شرح و توضيح نداده است .

علامه طبرسي ‹رحمه الله عليه› براي بيان نكته هاي صرفي و نحوي و لغوي و نيز براي توضيح معناي كلمات و آيات قرآني از تعداد زيادي ازاشعار جاهلي واموي و عباسي استفاده كرده است ، اما خود ابيات مذكور را شرح نداده است و در اين راستا در بعضي از موارد ،كلمات نا آشنائي كه در ابيات است ، خود معضلي است كه درك معاني آيات را سخت ترمي كند، لذاضروري بودكه اين ابيات شرح داده شود تاخوانندگان اين تفسير بهتر بتوانند ازآن استفاده كنند .

بر اساس اين نياز ، استاد دكتر سيد علي ميرلوحي اين پيشنهاد را دادندكه دانشجويان اين موضوع را به عنوان پايان نامه خود برگزينند وگروه عربي نيز موافقت كرد .ولي آنرا محدود به شرح لغات دير آشنا و بررسي صرفي اين ابيات نمود. و از آنجا كه اين شواهدبسيار زياد بود و بررسي همه آنها به زمان بسيار و تلاش طاقت فرسائي نياز داشت و از عهده يك نفر نيز بر نمي آمد ، قرار بر اين شدكه هر دانشجو تعداد يكصد بيت ازآنها را شرح و توضيح دهد كه بعدها پنجاه بيت ديگر نيز به آن افزوده شد ، و من نيز تعداد يكصد و پنجاه و دو بيت از اين شواهد را شرح و توضيح داده ام.

اين پايان نامه مسائل ذيل را روشن مي كند:

1. كلمات دير آشنا آنها را معنا مي كند.

2. نكته هاي صرفي مربوطه را گوشزد مي نمايد .

3. هر بيت را به صورت مختصر توضيح مي دهد.