تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : 27/6/84

رشته و گرايش : زبان شناسي همگاني

استاد مشاور : دکتر بتول علي نژاد

نام و نام خانوادگي : رمضان رمضان پور

دانشكده : زبانهاي خارجي

استاد راهنما : دکتر سيد محمدتقي طيب

بررسي راهكارهاي موافقت و مخالفت در گفتگوهاي زبان فارسي و مقايسه آن با يافته هاي زبان انگليسي

چكيده

اين تحقيق با استفاده از روشهاي تحليل گفتگو (CA) به بررسي امكانات زبان فارسي در سطوح مختلف زباني اعم از آوايي، واژگاني و نحوي جهت ابراز موافقت و مخالفت مي پردازد. در اين بين، راهكارهاي كاربرد شناختي نيز بطور ضمني مورد مطالعه قرار مي گيرد. تحقيق حاضر همچنين با مقايسه يافته هاي خود با يافته هاي زبان انگليسي سعي دارد به برخي شباهتها و تفاوتهاي اين دو زبان در خصوص راهكارهاي زباني اين دو كنش زباني بپردازد. بنابراين در اين تحقيق بر اساس نظريه وجهه براون و لوينسون، همچنين ديدگاه پامرانتز درباره نسبي بودن كنشهاي زباني موافقت و مخالفت، با استفاده از روش توصيفي تحليل محتوا بخشي از گفتار طبيعي فارسي زبانان مورد تجزيه و تحليل زبان شناختي قرار مي گيرد. داده ها در اين تحقيق نشان مي دهند سطوح مختلف زباني، موافقت و مخالفت فارسي زبانان را تحت تاثير قرار مي دهد. در سطح آوايي، گوينده فارسي از طريق ويژگيهاي زبر زنجيري تكيه، زير و بمي (نواخت و آهنگ )، درنگ و ديرش معمولاً به روش بيان مستقيم و يا غير مستقيم؛ در سطح واژگان، با استفاده از نشانه هاي واژگاني قيد، صوت و گاهي اوقات صفت معمولاً به روش بيان مستقيم؛ و در سطح نحو از طريق مقولات نحوي زمان، وجه، نمود و شمار معمولاً به روش بيان غير مستقيم، موافقت و مخالفت كامل يا نسبي خود را ابراز مي كند. البته نمي‌توان درباره مستقيم، غير مستقيم، كامل و يا نسبي بودن موافقت و مخالفت گوينده فارسي از طريق امكانات فوق حكمي كلي و قطعي داد، چرا كه اظهار نظر در اين ارتباط تا حد زيادي به بافت كلام بستگي دارد. اما آنچه با اطمينان مي توان گفت، استفاده از اعمال جبراني براي حفظ وجهه طرف گفتگو در هنگام موافقت و مخالفت است. نتايج بررسي ها همچنين حاكي از آن است كه گوينده فارسي همانند گوينده انگليسي براي ابراز موافقت و مخالفت از امكانات سطوح مختلف زباني و همچنين فرايند تكرار (واژگاني و معنايي) استفاده مي كند. شباهت ديگر زبان فارسي و انگليسي استفاده از اعمال جبراني براي حفظ وجهه مخاطب در هنگام مخالفت است. اما به نظر مي رسد اعمال جبراني در زبان فارسي بدليل تفاوتهاي فرهنگي نسبت به زبان انگليسي از تنوع بيشتري برخوردار است.

واژگان كليدي : راهكارهاي كاربرد شناختي؛ كنش زباني؛ تحليل گفتگو؛ وجهه؛ ويژگيهاي زبر زنجيري؛