تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : -/6/75

رشته و گرايش : زبان شناسي همگاني

استاد مشاور : دكتر محمودرضا دستغيب‌ بهشتي‌ دكتر عبدالعلي‌ لهسائي‌زاده‌

نام و نام خانوادگي : نورجهان راستي عمادآبادي‌‌‌‌‌

دانشكده : زبانهاي خارجي

استاد راهنما : دكتر ساسان‌ سپنتا‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌

بررسي‌ واژه‌ها و اصطلاحات‌ لهجة‌ شيرازي‌ از ديدگاه‌ زبانشناسي‌ اجتماعي‌ و تطبيقي‌

چكيده

شيراز كنوني‌ ناحيه‌اي‌ است‌ در جنوب‌ غربي‌ ايران‌ و 10300 كيلومتر مربع‌ وسعت‌ دارد . لهجة‌ شيرازي‌ داراي‌ 23همخوان‌     /P/ , /b/ , /f/ , /v/ , /t/ , /d/ , /k/ , /g/ , /q/ , /c/ , /j/ , /s/ , /z/ , /s/ , /z/ , /m/ 

, /n/ , /l/ , /r/ , /h/ , /x/ , /?/ , /y/

و 9 واكه‌ ساده‌ 

 /a/ , /a:/ , /e/ , /e:/ , /o/ , /o:/ , /a/ , /i/ , /u/

و 5 واكه‌ مركب

/y/ , /ay/ , /ou/ , /ey/ , /ow/

ميباشد و ساخت‌ هجايي‌ آن

‌ cvc(c) است‌

در اين‌ پايان‌نامه‌ ، ابتدا موقعيت‌ جغرافيايي‌ و تاريخي‌ شيراز و آثار باستاني‌ آن‌ بيان‌ گرديده‌ است‌ . سپس‌ به‌ بررسي‌واژه‌ها و اصطلاحات‌ لهجه‌ شيرازي‌ از ديدگاه‌ زبانشناسي‌ اجتماعي‌ پرداخته‌ است‌ . نتايج‌ حاصل‌ از اين‌ قسمت‌ نشانگرروابط‌ زير ميباشد :

- زنان‌ با توجه‌ به‌ عوامل‌ اجتماعي‌ مرتبط‌ با آنان‌ از واژه‌هاي‌ بومي‌ استفاده‌ كرده‌ و لذا در بررسي‌ تفاوت‌ آنها درآشنايي‌ با لهجه‌ شيرازي‌ با مردان‌ بايد به‌ كليه‌ عواملي‌ همچون‌ سن‌ ، موقعيت‌ اجتماعي‌ ، شغل‌ ، شبكه‌ ارتباطي‌ ... بسيارتوجه‌ نمود

ـ ارتباط‌ زيادي‌ بين‌ سن‌ افراد و ميزان‌ آشنائيشان‌ با لهجة‌ شيرازي‌ وجود دارد ، يعني‌ هر چه‌ سن‌ بالاتر رود اين‌ميزان‌ نيز بيشتر ميشود

ـ ميزان‌ آشنائي‌ افراد بيسواد و كم‌ سواد بيشتر از افراد باسواد است‌

ـ افراد بومي‌ ساكن‌ شيراز (كه‌ متولد شيراز نيز هستند به‌ نسبت‌ افراد غيربومي‌ ، آشنائي‌ بيشتري‌ با لهجه‌ شيرازي‌دارند)

ـ نوع‌ شغل‌ در استفاده‌ از واژه‌ها و اصطلاحات‌ لهجه‌ شيرازي‌ بسيار مؤثر بوده‌ است‌ و در ميان‌ زنان‌ ، گروه‌خانه‌دار بيشترين‌ آشنايي‌ را داشته‌ و در ميان‌ مردان‌ افراد داراي‌ شغل‌ آزاد اين‌ اكثريت‌ را دارا مي‌باشند

ـ در مورد كسانيكه‌ كمتر تلويزيون‌ تماشا كرده‌ و يا راديو گوش‌ ميداده‌اند و يا مطالعات‌ كم‌ داشته‌اند نيز ميزان‌آشنايي‌ به‌ نسبت‌ سايرين‌ بيشتر مي‌باشد

در بخش‌ ديگري‌ از اين‌ رساله‌ ضمن‌ آوردن‌ جداول‌ همخوانها ، واكه‌هاي‌ ساده‌ و واكه‌هاي‌ مركب‌ ، واژه‌ها واصطلاحات‌ لهجه‌ شيرازي‌ معادلهاي‌ فارسي‌ حدود 2000 واژه‌ و اصطلاحات‌ شيرازي‌ نوشته‌ شده‌ و سپس‌ معادلهاي‌پهلوي‌ آنان‌ نيز در صورت‌ وجود ثبت‌ گرديده‌ است‌ . ضمناً تعدادي‌ از واژه‌هاي‌ مشابه‌ شيرازي‌ و كرماني‌ ـ شيرازي‌ و لري‌ نيز با نشانه‌هايي‌ مشخص‌ شده‌اند

در پايان‌ نيز نقشه‌ محله‌هاي‌ قديمي‌ شهر شيراز بانضمام‌ نام‌ بعضي‌ محلات‌ و مناطق‌ مختلف‌ قديمي‌ شهر جداول‌كامپيوتري‌ ، راهنماي‌ كدگذاري‌ و جداول‌ كدگذاري‌ شده‌ آورده‌ شده‌ است‌