تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : 10/7/80

رشته و گرايش : زبان و ادبيات عرب

استاد مشاور : دکتر نصرالله شاملي

نام و نام خانوادگي : غلامرضا معتمدي جهرمي

دانشكده : زبانهاي خارجي

استاد راهنما : دکتر جعفر دلشاد

تحقيق و شرح شواهد مجمع البيان «للطّبرسي» 

(من الآيه 104 من سوره المائده الي الآيه 98 من سوره الانعام)

چكيده

از مهمترين موضوعاتي كه مسلمانان پس از نزول قرآن تا به امروز آن را مورد بررسي قرار داده اند، تفسير قرآن كريم مي باشد. و اگر به تفاسير مختلف مربوط به برادرانمان از اهل سنت و همچنين شيعه نظري بيفكنيم، درمي يابيم كه تفسير مجمع البيان به ويژه از جنبه ادبي يكي از غني ترين و سودمندترين تفسيرها به شمار مي رود. و اين اثر نتيجه تلاش و كوشش علامه محقق أبي علي الفضل بن الحسن طبرسي (468 ـ 548 هــ ق) مي باشد.

مؤلف در معناي آيات كريمه به تعداد زيادي از اشعار دوره جاهلي و اموي و عباسي استشهاد نموده است. ولي اين شواهد شعري از جنبه شرح و توضيح مورد توجه چنداني واقع نشده است.

و بر اين اساس هدف اين پايان نامه عبارتست از:

1ـ بيان و توضيح معناي كلمات غريب موجود در شواهد شعري اين تفسير (از اول آيه 104سوره المائده تا پايان آيه 98 سوره الانعام) مجموعا 99 بيت.

2ـ بررسي نكات صرفي در اين ابيات .

3ـ شرح ابيات به صورتي كه با اين تحقيق متناسب باشد.

و براي تحقق اين اهداف، به كتابهاي مرجع در زمينه لغت مراجعه شده است مانند: لسان العرب، القاموس المحيط، و أساس البلاغه. همچنين به روايتهاي مختلف براي يك بيت اشاره شده است. و در پاورقي نامهاي برخي از سرايندگان اشعار كه مؤلف تفسير مجمع البيان آنها را بيان نكرده، ذكرگرديده است.همچنانكه به تهيه و گردآوري فهرست اعلام و نام سرزمينها و قبايلي كه در اين پايان نامه آمده نيز اقدام شده است.