تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : 27/11/80

رشته و گرايش :زبان شناسي همگاني

استاد مشاور : دکتر ساسان سپنتا

نام و نام خانوادگي : زهرا حسين زاده

دانشكده : زبانهاي خارجي

استاد راهنما : دکتر محمد عموزاده

سخن كاوي نقادانه از سر مقالات فارسي زبان بعد از جنگ تحميلي

چكيده

زبان ابزاري است كه از طريق آن انسان علاوه بر برقراري ارتباط و تبادل اطلاعات به انتقال انديشه ها و ديدگاههاي خود نيز مي پردازد. به عبارت ديگر، از طريق زبان ديدگاههاي بشري نمود پيدا مي كنند. بررسي رابطه زبان و ايدئولوژي و نحوه نمود آن در زبان مسئله اي است كه از ديرباز توجه محققان و صاحب نظران را به خود جلب كرده است و بر مبناي تحقيقات آنها در چند دهه اخير رويكردي جديد در تحليل كلام با عنوان تحليل نقادانه كلام شكل گرفته است كه به بررسي رابطه زبان و ايدئولوژي و چگونگي بازنمايي ديدگاههاي كاربران زبان در كلام آنها در راستاي روابط قدرت مي پردازد. تحليل نقادانه كلام معتقد است كه كاربردهاي متفاوت زبان، انتخابهاي واژگاني و تغييرات نحوي، ايدئولوژي كاربران زبان را به رمز در مي آورند. از اينرو، با استفاده از ابزارهاي زباني و با ارجاع به بافتهاي اجتماعي ـ تاريخي مي توان ايدئولوژي را در زبان نشان داد و بررسي كرد. يكي از انواع گفتمانهايي كه پربارترين تحقيقات را در اين راستا به خود اختصاص داده گفتمان مطبوعات است كه مي توان انتظار داشت رابطه زبان و ايدئولوژي را نشان دهد زيرا يكي از اهداف گفتمانهاي مطبوعاتي شكل دهي افكار عمومي است. بر اساس آنچه كه گفته شد اين تحقيق به بررسي سرمقالات فارسي زبان در چارچوب نظري تحليل نقادانه كلام پرداخته است. در اين تحقيق ابتدا چگونگي شكل گيري تحليل نقادانه كلام و اهداف و اصول آن تشريح شده و شيوه انجام تحقيق در چارچوب آن معرفي گشته است و سپس در ادامه سرمقالات روزنامه هاي فارسي به عنوان داده هاي تحقيق مورد تحليل قرار گرفته اند و در پايان اين تحقيق به اين نتيجه رسيده است كه زبان در شكل دهي افكار عمومي نقش مؤثري دارد.