تحصيلات تکميلي

نام و نام خانوادگي : زهرا قاسم نژاد

دانشكده : زبانهاي خارجي

استاد راهنما : دکتر نصرالله شاملي

تاريخ دفاع : 29/7/86

رشته و گرايش : زبان و ادبيات عرب

استاد مشاور : دکتر سيد محمدرضا ابن الرسول

شرح شواهد شعري در تفسير مجمع البيان لعلوم القرآن

چكيده

تحقيق حاضر، شرح يکصد و شصت و شش (166) بيت از شواهد شعري مربوط به آيات 71 سوره صافات تا آخر سوره حجرات به کار رفته در تفسير مجمع البيان اثر شيخ ابو علي فضل بن حسن طبرسي است.

دراين تحقيق پس از يافتن سراينده هر بيت، نام و شرح حال مختصري از او ذکر شده است. سپس براي درک مطلوب تر معني ابيات، مطلع قصيده و بيت قبل و بعد از هر شاهد آمده، و آنگاه کلمات مبهم ابيات، مورد تحليل صرفي قرار گرفته و با استفاده از فرهنگهاي لغت مشهور زبان عربي معنا گرديده است.

هر بيت با توجه به معناي کلمات و معناي بيتهاي پيشين جداگانه معنا شده است. در حاشيه هر صفحه، علت استشهاد به ابيات مذکوربيان شده و آيه مربوط به هر بيت آورده شده است. در صورت وجود اختلاف در روايت اشعار، موارد اختلاف و منبع آنها در حاشيه هر صفحه تشريح شده است.

نتايج تحقيق حاصل از دو جهت براي پژوهشگران سودمند است؛ اول آن که آراء صرفي و نحوي طبرسي مطرح شده است و دوم اين که ابيات موجود به زبان عربي تشريح و اسناد مربوط به سراينده هر بيت تا حد امکان ذکر شده است.

كليد واژه: تفسير، شواهد شعري، طبرسي، مجمع البيان لعلوم القرآن.