تحصيلات تکميلي

نام و نام خانوادگي : مريم نيلي پورطباطبايي

دانشكده : زبانهاي خارجي

استاد راهنما : دکتر محمد عموزاده

تاريخ دفاع : 21/1/87

رشته و گرايش : زبان شناسي همگاني

استاد مشاور : دکتر محمدجواد شكريان

نسبيت زباني و ترجمه

چكيده

زبان ابزاري است كه از طريق آن انسان ها به انتقال انديشه ها مي پردازند. باتوجه به بررسي داده ها، ارزش گذاري هاي خاص زبان ها در نوع شناخت زبانمندان تأثير مي گذارد و بين فرهنگ و ارزش گذاري هاي نظام زبان ها و موقعيت كاربردي ويژه اي كه جمله ها و مفاهيم در بافت زباني خود مي يابند، ارتباط تنگاتنگ وجود دارد و ارزش گذاري ها با فرايندهاي ذهني و شاختي زبانمندان و نظام ادراكي و شناختي انها ارتباط دارد. بنابراين براي درك معناي جمله ها و مفاهيم، لازم است به كاربرد ويژه اي كه نويسنده در راستاي منظور خود در بافت زباني خود براي آنها لحاظ كرده است توجه شود. نويسنده در راستاي منظور خود، موقعيت كاربردي ويژه و شيوه اي خاص براي ارائه پيام لحاظ مي كند و نقش ارتباطي ويژه اي ايجاد مي گردد و نظام زبان ارزش ارتباطي آنها را تعيين مي كند. با توجه به ارتباط تنگاتنگ ذكر شده آيا ترجمه مطلق وجود دارد؟

پژوهش حاضر درباره ي رابطه نسبيت زباني و ترجمه است. در پايان تحقيق اين نتيجه به دست آمد كه بين مشكلات ترجمه در سطوح مختلف زباني و نسبيت زباني ارتباط وجود دارد. به علت اختلاف در نحوه ي ارزش گذاري نظام زبان فرانسه و فارسي، جمله ي مجهول كاربردي خاص در بافت زباني خود مي يابد كه با كاربرد جمله ي معلوم در ترجمه تفاوت دارد. بنابراين به علت فرهنگ و ارزش گذاري زبان ها ، جمله ها و مفاهيم در بافت زباني خود در راستاي كاربردهاي ويژه اي هستند. براي درك معناي آنهالازم است به كاربرد ويژه اي كه نويسنده در راستاي منظور در بافت زباني و در رابطه با جمله و جمله هاي قبل و بعد از خود و شيوه هاي خاص ارائه پيام لحاظ كرده است توجه شود. بنابراين نقش ارتباطي ويژه اي ايجاد مي شود و نظام زبان ارزش ارتباطي آنها را تعيين مي كند. با توجه به ارتباط تنگاتنگ ذكر شده، ترجمه مطلقي نمي تواند وجود داشته باشد. بنابراين از بررسي داده ها اين گونه برداشت مي شود كه ساختارهاي مختلف زبان، كه با توجه به منظور زبانمندان در راستاي كاربردي ويژه در بافت زباني خود هستند، ارتباط تنگاتنگي با ساختار شناختي زبانمندان دارند.

در ترجمه ي وظيفه ي اصلي با مترجم است چرا كه ارتباط بين مخاطبين جديد و منظور نويسنده و انتقال نحوه تفكر او از طريق او صورت مي گيرد. بنابراين لازم است پيش از هر چيز بين مفهوم « نسبي بودن ترجمه» « نسبي بودن مترجم» و « نسبي بودن فهم متن» تمايز قائل شويم.

كليد واژه ها: نسبيت زباني، ترجمه.