تحصيلات تکميلي

نام و نام خانوادگي : زهرا کريمي حارث آبادي

دانشكده : زبانهاي خارجي

استاد راهنما : دکتر منصوره زرکوب

تاريخ دفاع : 27/11/86

رشته و گرايش : زبان و ادبيات عرب

استاد مشاور : دکتر سيد رضا سليمانزاده نجفي

بررسي سير تاريخي ترجمه افعال ناقصه و مقاربه مشهور از عربي به فارسي (أصبح، کان، صار، مازال، کاد، عسي)

چكيده

افعال ناقصه ومقاربه از جمله افعالي است که استعمال آنها نقش بسزايي در تغيير مفهو م ومعناي جمله خواهد داشت . البته اين بدين معنا نيست که تأثير افعال ديگر را در ترجمه ناديده بگيريم؛بلکه منظور اين است که اين افعال با توجه به اينکه بصورت ناقصه به کار مي روند وبراي تکميل معناي جمله نياز به خبر دارند،در تغيير معناي خبري که بعد ازآنها آورده مي شود نقش مهمي دارند.

در رساله حاضر باعنوان «بررسي سير تاريخي ترجمه افعال ناقصه ومقاربه از عربي به فارسي»، سعي بر آن است که روند ترجمه اين افعال در متون مختلف از جمله قرآن کريم از قرنهاي نخستين تا قرن حاضر مورد بررسي و تحليل قرار گيرد ، بدين منظور در فصل اول ضمن معرفي افعال ناقصه و مقاربه، وانواع خبرهاي آنها به ذکر موضوعاتي پرداخته ايم که يا موارد اختلاف است ويا به نحوي به ترجمه اين افعال مربوط مي شود واز تکرار موضوعاتي که در کتابهاي صرفي ونحوي بارها آمده است ، احتراز نموده ايم.

در فصل دوم که به علّت اهميت قرآن و ترجمه هاي آن به سير تاريخي ترجمه اين افعال در قرآن اختصاص يافته است ، تفاوتها وشباهتهاي ترجمه اين افعال از قرن 4 هجري تا قرن حاضر تبيين وتوضيح داده شده است ، هر چند اکثر مترجمين قرآن ـ به علت قداست آن ـ بيشتر به متن مبدأ پايبند بوده جز در ترجمه هاي جديد ، معناي اين افعال را در ترجمه خبرهاي آنها تآثير نداده وهر کدام را جداگانه وتحت اللفظي ترجمه کرده اند.

اما در فصل سوم، سير تاريخي ترجمه اين افعال در كتابهاي عربي ترجمه شده به فارسي ـ غير از قرآن كريم ـ به ترتيب زمان ترجمه بررسي شده است، در ابتداي اين فصل هم كتابهايي كه از آنها استفاده شده معرفي، و سپس معناي هر يك از اين افعال در ترجمه هاي فارسي طي قرون مختلف مورد مطالعه قرار گرفته، بيان نموده ايم که معاني لغوي اين افعال همچنان در ترجمه ملحوظ است هرچند در ترجمه هاي قديمي ، تحت اللفظي و منفصل از جمله خبر ترجمه شده است.

كليد واژ گان:سير تاريخي، ترجمه، افعال ناقصه ومقاربه، قرآن کريم، متون قديم، متون جديد.