تحصيلات تکميلي

نام و نام خانوادگي : الهام صالحي

دانشكده : زبانهاي خارجي

استاد راهنما : دکتر منصوره زرکوب

تاريخ دفاع : 22/10/86

رشته و گرايش : زبان و ادبيات عرب

استاد مشاور : دکتر محمد خاقاني

بررسي و تحليل طنز در مقامات همداني

چكيده

با اين که طنز يکي ازغني ترين انواع ادبي درادبيات عربي است که دردورانهاي مختلف شاهد آن هستيم ،آنگونه که بايد به آن توجه نشده ، مورد بررسي قرارنگرفته است .همين امر باعث شده که ادبيات عربي به ادبيات عبوس متهم گردد.پايان نامه حاضردر راستاي رفع اين اتهام تلاش بر آن دارد تا انواع و اغراض طنز را در مقامات بديع الزمان همداني كه يكي از متون غني طنز و يكي از ماندگارترين آثاري كه تا به امروز مورد توجه همگان قرار داشته،بيابد و به تحليل طنز آميز آن بپردازد و اهميت طنز را در جذب مردم و نقد و اصلاح عيوب جامعه و تعليم و تربيت نشان دهد.در راستاي اين هدف مطالب خود را در سه فصل تنظيم كرده ايم:

فصل اول را به آشنايي بيشتر با فن مقامه نويسي و تعريف آن و اهداف و مشخصات و اسلوب و عناصر مقامات و سير تاريخي تحول آن قبل و بعد از همداني اختصاص داده ايم. فصل دوم در مورد آشنايي با تعريف طنز و مترادفها و انواع و اهميت آن براي فرد و جامعه مي باشد.در فصل آخر تلاش بر اين داشته ايم كه با توجه به تعاريف انواع طنز به تحليل و بررسي انواع و اغراض طنز در گزيده اي از مقامات همداني بپردازيم و اهميت آن را در مقامات مشخص كنيم.در پايان نتايجي حاصل شد که در آخر رساله به تفصيل به آنها پرداخته ايم از جمله: - همه انواع طنز در مقامات همداني وجود دارد و مي توان گفت سجع طنزآميِز در همه آنها ديده مي شود اما سجع همداني سجع خسته کننده اي نيست بلکه باعث جذب خواننده مي شود.

- " تغافل" در مقامات همداني علاوه بر اشاره به غفلت مردم و حماقت آنان بيانگر اين است که در برابر احمق بايد حماقت به خرج داده ، تغافل نمود.

- تهکم و ريشخند به عيوب اخلاقي و اجتماعي در همه مقامات با هم آورده شده است زيرا همداني يک مصلح اجتماعي بوده که با استفاده از قهرمان ثابت مقامات خود، عيوب اخلاقي را در جامعه به نقد کشيده است.

- گاه همداني نه با استفاده از کلمات و بازي با آنها بلکه با حرکات و اشارات، طنز آفريني مي کند که نمونه بارز آن را در مقامه القردية مي يابيم.

- انواع فکاهه و طنز گاه در مقامه اي چنان به هم مي آميزد که تشخيص آنها مشکل مي نمايد. مانند درآميختن دعابة و شوخي با تناقض در مقامه "المجاعية".

کليد واژه ها: مقامات ، بديع الزمان همداني، ادبيات طنز ،انواع طنز،نقد اجتماع.