تحصيلات تکميلي

نام و نام خانوادگي : نفيسه كريمي راد

دانشكده : زبانهاي خارجي

استاد راهنما : دکتر سيد رضا سليمانزاده نجفي

تاريخ دفاع : 8/7/87

رشته و گرايش : زبان و ادبيات عرب

استاد مشاور : دکتر سيد محمدرضا ابن الرسول

شرح شواهد بلاغي کتاب العمده

چكيده

کتاب العمده في محاسن الشعر وآدابه ونقده اثر ارزشمند دانشمند بزرگ ابن رشيق قيرواني است که از نمونه آثار جاودانه ودرخشان در زمينه ي نقد وعلوم بلاغي وشعر وادب به شمار مي رود. بخش علوم بلاغي کتاب داراي فصل هاي متنوع ومختلف در بخشهاي سه گانه معاني، بيان، وبديع است. مؤلف براي فهم بيشتر مطالب، نمونه هاي قرآني وشعري بسياري را به عنوان شاهد مطرح کرده است. تحقيقي که هم اکنون در دست شماست به شرح و توضيح شاهدهاي شعري وقرآني بخش بلاغت اين کتاب در نه فصل پرداخته است.

پژوهشگر پس از يافتن سراينده ي هر بيت، نام، سال ولادت، ووفات او را ذکر کرده است. سپس به بحر بيت هم اشاره کرده وآن گاه با استفاده از لغت نامه ي معتبر «المعجم الوسيط» واژگان مهم شاهد را معنا کرده است. معناي شاهد به زبان عربي و فارسي از ديگر مواردي است که در ذيل هر شاهد بدان پرداخته شده است. نيز در صورت وجود اختلاف در روايت اشعار موارد اختلاف ومطلع قصيده اي که بيت شاهد جزء آن است بيان گرديده است. در قسمت بيان شاهد هر بيت به موضع استشهاد مؤلف کتاب به بيت اشاره شده وشرح مفصل داده شده است، مثلاً در باب استعاره به بيان نوع استعاره وشرح آن و ديگر فنون بلاغي موجود پرداخته شده است. مصادر ومراجع مورد استفاده نيز بعد از بررسي شاهد آمده است.

از آن جا که اين کتاب به عنوان يك کتاب نقدي مهم مورد استفاده ي پژوهشگران وبه خصوص دانشجويان است، اميدواريم نتايج تحقيق حاصل بتواند براي پژوهشگران مفيد باشد.

واژه هاي كليدي: ابن رشيق قيرواني، کتاب العمده، بلاغت، شواهد قرآني، شواهد شعري.