تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : 25/7/77

رشته و گرايش :زبان شناسي همگاني

استاد مشاور : دکتر اسحاق طغياني

نام و نام خانوادگي : سهيلا صلاحي اصفهاني

دانشكده : زبانهاي خارجي

استاد راهنما : دکتر ساسان سپنتا-دکتر سيد محمدتقي طيب

بررسي عوامل فرهنگي –جامعه شناختي كلام در زبان فارسي نوجوان

چكيده

اعضاي يك جامعه زباني در سنين مختلف، الگوهاي رفتاري متفاوتي دارند كه از جملة آنها مي توان به الگوهاي رفتار زباني اشاره كرد. يعني رفتار زباني مانند ساير جنبه هاي رفتار اجتماعي او داراي يك الگوي ثابت، يكنواخت وبدون تغيير نيست ودر طول زندگي ويا گذر از مراحل سني مختلف دچار تحول مي گردد.

با مطالعة عوامل فرهنگي – اجتماعي كلام، مي توان به توصيف برخي الگوهاي رفتار زباني در هر مرحله سني پرداخت. پژوهش حاضر نيز، بر آن است تا با بررسي نقش عوامل فرهنگي – جامعه شناختي در ساختار وكاربرد زبان، توصيفي مناسب از رفتار زباني نوجوانان را ارائه دهد.

اين تحقيق بر پاية منابعي است كه به تعبير پژوهشگران منابع ثانويه(1) ناميده مي شوند وعبارت است از انشاهاي دانش آموزان دختر وپسر پايه سوم راهنمايي در سه منطقه شهر تهران (1و12و15) در سال تحصيلي 77-1376 ( مجموعا" 226 انشاء ) انتخاب اين منابع به سبب اهميت درس انشا ونگارش است كه اگرچه غالبا" مورد بي مهري وكم توجهي برنامه ريزان آموزشي قرار مي گيرد، با اين حال، اهميت بسزاي آن را در پرورش امكانات بالقوة زباني نمي توان ناديده گرفت. اگر به متون انشايي دانش آموزان نه به عنوان نوشته هايي از سر تفنن يا از روي اجبار واكراة بلكه به عنوان رفتار زباني معنا داري كه بيانگر پديده هاي فرهنگي وواقعيتهاي اجتماعي است، بنگريم، آنگاه با نظامي از نشانه ها ومناسبات دروني آنها روبرو خواهيم بود كه به ياري روشهاي زبان شناختي مي توان آنها را بهتر درك كرد.

در اين رساله تلاش شده است تا به بازخواني موقعيت فرهنگي – اجتماعي نوجوانان با توجه به رفتار زباني آنها پرداخته شود از سويي ديگر با توجه به اينكه در درس انشا چها ركن اساسي خوب گوش دادن، خوب نگاه كردن، خوب سخن گفتن، وخوب نوشتن به كار گرفته مي شود، شناخت عملكرد زباني نوجوانان در بافت اجتماعي مي تواند راه گشاي برنامه ريزان زبان ( نوشتار ) در تقويت وپرورش اين چهار ركن گردد.


(1) منابع ثانويه منابعي هستند كه برخلاف منابع اوليه، از مطالب زنده وضبط شده روي نوار كاست به دست نيامده اند.