تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : 12/7/77

رشته و گرايش :زبان شناسي همگاني

استاد مشاور : دکتر سيد محمدتقي طيب

نام و نام خانوادگي : اسداله کارگر شورکي

دانشكده : زبانهاي خارجي

استاد راهنما : دکتر ساسان سپنتا

بررسي ويژگيهاي زبانشناختي وفرهنگي لهجة ميبد

چكيده

ميبد شهري در پنجاه كيلومتري شمال غربي يزد با جمعيتي بالغ بر 60000 نفر مي باشد . در بسياري از كتب تاريخي پيدايش اين شهر به پيش از اسلام ودورة ساسانيان نسبت داده شده است . مردم اين خطه از كبير به زبان فارسي با لهجه اي خاص ، متمايز از لهجة يزدي و لهجة ديگر شهرهاي استان صحبت مي كنند . و تاكنون هيچگونه تحقيق علمي و زبانشناختي دربارة آن صورت نگرفته است.

هدف اين رساله بررسي ويژگيهاي زبانشناختي و فرهنگي لهجة ميبد مي باشد . ابتدا به توصيف دستگاه واجي لهجة ميبدي پرداخته شده و واجهاي اين لهجه از طريق جفتهاي كمينه استخراج وتفاوتهاي عمده و قابل ذكر آنها با فارسي معيار بيان گرديده است سپس ساخت هجا وويژگي خاص آن در اين لهجة كه تمايل به تبديل هجاي بلند به هجاهاي متوسط وكوتاه مي باشد بررسي گرديده است . توصيف فرايندهاي آوايي به ويژه پربسامدترين آنها از قبيل همگوني ، حذف ، خيشومي شدگي وكشش وا كه از موارد ديگري است كه در اين پژوهش مورد بررسي قرار گرفته است . همگون شدن وا كه تك واژه هاي وجه نما با واكة ستاكهاي فعلي ، حذف همخوانهاي چاكنايي در پايان وميان هجا ، حذف خوشه هاي همخواني وحذف همخوانهاي خيشومي در پايان واژه يا هجا از موارد پركاربرد ونظام مند در اين لهجه مي باشند.

در بخش ويژگيهاي فرهنگي لهجة ميبدي از طريق تجزيه وتحليل برخي واژه ها ، اصطلاحات وضرب المثلهاي خاص اين لهجه به بررسي ويژگيهاي فرهنگي ، اجتماعي واقتصادي منسوخ شده يا در حال منسوخ شدن پرداخته شده است . تاثير تصوف وتاثير گويش زرتشتي بر لهجة ميبدي ، نمونه هايي از اشعار محلي ، باورها واعتقادات وآداب ورسوم مردم ميبد مطالب ديگري است كه در اين پژوهش بررسي شده است.