تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : 25/7/79

رشته و گرايش : زبان و ادبيات عرب

استاد مشاور : دکتر نصرالله شاملي‌

نام و نام خانوادگي : حميد متقي

دانشكده : زبانهاي خارجي

استاد راهنما : دكتر سيد علي‌ ميرلوحي

بررسي و تبيين مشكلات اعراب نهج البلاغه از نامه 61 تا آخر

چكيده

تعريف مسأله : در اين موضوع مي‏خواهيم از ديدگاه نحو به نهج‏البلاغه بنگريم و چون اين كتاب بعد از قرآن مجيد برترين نمونه در زمينه ادبيات عرب مي‏باشد لذا به تحقيق مواردي كه از نظر اعراب قابل بحث است مي‏پرداريم تا به فهم مطلب كمك نمايد.

ضرورت و اهميت تحقيق : به جهت اهميتي كه اعراب در فهم و درك كلام دارد كه بايد به آن توجه نمود اين تحقيق كمك مؤثري خواهد بود براي كساني كه قصد استفاده از نهج‏البلاغه را دارند . و موارد بسياري در اين كتاب وجود دارد كه اعراب آن به آساني براي همگان قابل درك نيست لذا نياز است كه شرح و تبيين گردند تا زمينه درك دقيق و عميق معاني فراهم آيد از جهت ديگر در زمينه اعراب نهج‏البلاغه كتاب مستقلي وجود ندارد و اين كار براي كتابي همچون نهج‏البلاغه لازم بوده است همانطور كه در زمينه قرآن كريم كتابهاي اعرابي زيادي وجود دارد.

روش تحقيق : ابتدا تمام مطالب مورد بحث مرور گرديده و مواردي كه بايد اعراب مي‏گرديد مشخص شده است . سپس به شرح مختلف نهج‏البلاغه مراجعه شده است و موارد اعرابي كه در اين شرحها وجود داشته فيش برداري گرديد سپس براي صحت و سقم موارد مذكور به منابع نحوي مراجعه گرديد و مواردي كه نياز به شرح و توضيح داشته است با استفاده از آن منابع مورد بررسي قرار گرفته است.

موارد بسياري هم وجود دارد كه اعراب آنها را در شرحهاي نهج‏البلاغه اشاره نشده است كه اعراب اينگونه موارد نيز آورده شده است و در صورت نياز به توضيح با استفاده از منابع اعرابي مورد بررسي قرار گرفته است.

خلاصه نتايج : چون نهج‏البلاغه از مهمترين متون ادبي در زبان عربي است و درك و فهم عميق آن منوط به شناخت اعراب صحيح كلمات است لذا اين تحقيق مي‏تواند كمك مؤثري باشد براي كساني كه قصد استفاده از نهج‏البلاغه را دارند و راه را براي آنان تسهيل مي‏نمايد و از طرف ديگر جملات عالي و پر محتوي آن مي‏تواند به عنوان بهترين شاهد براي قواعد نحوي باشد و از اين طريق قواعد نحو هم بهتر فهميده مي‏شود.