تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : 30/9/77

رشته و گرايش : زبان و ادبيات عرب

استاد مشاور : دکتر جعفر دلشاد

نام و نام خانوادگي : علي تالانه

دانشكده : زبانهاي خارجي

استاد راهنما : دکتر عبدالغني ايرواني زاده

شعرالتشيع زمن الحمدانيين

چكيده

مي‏توان گفت كه هسته اوليه شعر شيعي در زمان پيامبر (ص) نهاده شد،‌ سپس در زمان خلفاء ‌راشدين رشد نمود و هنگامي كه شعر سياسي در زمان بني‏اميه بوضوح آشكار گرديد، بناي شعر شيعي نيز به كمال خود رسيد. در دوره عباسيان شعر سياسي عموماً و شعر شيعي خصوصاً ضعيف گرديد و از آنجايي كه آل حمدان شيعه بودند، بار ديگر شعر شيعي به شكل قوي ظاهر شد.

آل حمدان در قرن چهارم پس از آنكه بارها بر خلافت عباسي شوريدند، موفق شدند يك حكومت مستقل شيعي را بنا نهند، زيرا دولت عباسيان در اين زمان گرفتار ضعف شديد و فروپاشي شده بود به طوري كه از حكومت خلفاء عباسي فقط نام خليفه باقي ماند. شهر حلب در زمان سيف‏الدوله مؤسس حكومت شيعي در شام، بزرگان آن دوره از علماء و اديبان و شاعران عرب و غيرعرب را در خودگرد آورد. شاعران و علماء شيعه نزد زمامداران آل حمدان از جايگاه و منزلت ويژه‏اي برخوردار بودند،‌ آنان اهل بيت (ع) را ستايش و دشمنان آنان را نكوهش مي‏كردند، به همين دليل شاعران شيعه در اين دوره در سايه حمايت حمداني‏ها اشعار زيادي از خود به جاي گذاشتند كه در ديوانهاي آنان مي‏يابيم.

در اين راستا، موضوع رساله حاضر ‹‹‌شعر شيعي در زمان آل حمدان ›› انتخاب گرديد كه در مورد حكومت آل حمدان و شعر شيعي و موضوعات و ويژگيهاي آن و قدر و منزلت شاعران در نزد آنان و بزرگان مشهور از شاعران شيعه مي‏باشد و نمونه‏هايي از اشعار آنان مورد بررسي قرار گرفته است.