تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : 27/6/79

رشته و گرايش : زبان شناسي همگاني

استاد مشاور : دکتر اسحاق طغياني

نام و نام خانوادگي : جواد حلاجي

دانشكده : زبانهاي خارجي

استاد راهنما : دکتر رضا زمرديان

بررسي و شناخت خطاهاي املايي دانش آموزان ابتدايي ( پسرانه ) از ديدگاه آواشناسي

چكيده

نه تنها عدم وجود تطابق كامل بين حروف الفبايي و واجهاي زبان سبب بروز برخي از خطاهاي املايي مي‏گردد ، بلكه مواردي چون : مشكلات واجي زيربنايي ، عدم شناخت عناصر زباني ، نا آشنا ،‌داشتن لهجه بومي دانش آموزان و طرز تلفظ معلم در هنگام اداي عناصر زباني در نوع و كميت خطاها تأثير گذار است.

مهارت خواندن از زير مهارتهايي چون : لب خواني ، بلند خواني ، تند خواني و .... تشكيل شده ا ست . بين مهارت خواندن و املا ( به مفهوم درست نويسي واژگان) رابطه عام و خاص مطلق وجود دارد . دانش آموزاني كه قادر به خواندن صحيح عناصر زباني ، چه به صورت بلند خواني يا لب خواني ،‌نباشد احتمال انجام خطاهاي املايي در آنها بيش از ديگر دانش آموزان است.

خطاهاي املايي به دو دسته كلي ، خطاهاي كنشي وخطاهاي توانشي ، تقسيم مي‏شوند . خطاهايي توانشي خود به زير مجموعه‏هايي چون : خطاهاي تشابهي ، خطاهاي تداخلي ،‌خطاهاي توليدي و خطاهاي قياسي دسته بندي مي‏شوند . شناخت انواع و منشاء خطا در پيشگيري و يا كاهش خطاها بسيار مؤثر واقع مي‏گردد.

خطاهاي املايي دانش آموزان ابتدايي ( از نوع كنشي) به صورت تصادفي ظاهر نمي‏شود ، بلكه اينگونه خطاها داراي الگوهاي نسبتاً ثابتي هستند . اين الگوها بوسيله جدولهاي فصل چهارم و تحليل و تجزيه خطاها براساس آواشناسي و واج شناسي و بسامد وقوع آنها در خطاهاي املايي ثابت مي‏گردد.

برخي از نويسه‏هايي كه ا ز نظر آموزش و پرورش خطا محسوب مي‏شوند ، از ديدگاه آواشناسي و واج شناسي خطا در نظر گرفته نمي‏شوند . درج تشديد در برخي از واژگان ، استفاده از همزه ملينه به جاي حرف الفبايي < ي> از اين موارد هستند وجود نويسه‏هاي عربي در نظام نوشتاري فارسي مانند : تاي تأليف ،‌الف مقصوره ، الف و لام معرفه ديگر از عوامل خطا سازهاست.