تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : 31/3/72

رشته و گرايش : زبان و ادبيات عرب

استاد مشاور : -

نام و نام خانوادگي : نادر نوروزشاد

دانشکده : زبانهاي خارجي

استاد راهنما : دکتر سيد کمال موسوي

فرهنگ اصطلاحات نظامي ( عربي به فارسي )ء

چکيده

در نگارش‌ و تدوين‌ فرهنگ‌هاي‌ تخصصي‌ روشهاي‌ گوناگوني‌ وجود دارد كه‌ براي‌ تدوين‌ فرهنگهاي‌اصطلاحات‌ تخصصي‌ دامنه‌ اين‌ روشها محدودتر مي‌گردد. عمده‌ترين‌ روشهاي‌ قابل‌ قبول‌ در اين‌ زمينه‌ عبارتند از:«معادل‌ يابي‌» و «همانند سازي‌» و «ترجمه‌ تحت‌اللفظي‌»ء

نگارنده‌ با اينكه‌ بكارگيري‌ همه‌ روشها را در جاي‌ خود پسنديده‌ مي‌داند، ليكن‌ به‌ دليل‌ عدم‌ وجود سابقه‌ در كار«معادل‌يابي‌» واژه‌هاي‌ تخصصي‌ و پيچيدگي‌ اين‌ روش‌، كه‌ در نهايت‌ موجب‌ گرديده‌است‌ تا فرهنگ‌ نويسان‌ از آن‌كمتر بهره‌بگيرند و بيشتر به‌ دو روش‌ ديگر گرايش‌ داشته‌باشند، پيشنهاد اين‌ پايان‌نامه‌ را ارائه‌ داد و اين‌ فرهنگ‌بامشخص‌ شدن‌ منبع‌ خاصي‌ بنام‌ «قاموس‌ المصطلحات‌ العسكريه‌» كه‌ شامل‌ 4600 واژه‌ عربي‌ و با شرح‌ مي‌باشدبه‌ صورت‌ معادل‌ يابي‌ واژه‌ها در فارسي‌ تهيه‌ گرديده‌است‌

مرزبندي‌ بين‌ حيطه‌ اصطلاحات‌ نظامي‌ با برخي‌ حيطه‌هاي‌ تخصصي‌ ديگر، كار مشكل‌ و پيچيده‌اي‌ است‌ ومعمولاً در طراحي‌هاي‌ عمليات‌ نظامي‌ و استراتژي‌ نظامي‌ واژه‌هاي‌ رايج‌ در علوم‌ ديگري‌ مانند: فيزيك‌ هسته‌اي‌،مكانيك‌، هواشناسي‌، جغرافيا، روانشناسي‌، جامعه‌شناسي‌، حقوق‌ قضائي‌ و بين‌المللي‌ و ... نيز كاربرد وسيع‌ وفراوان‌ دارند، سعي‌ تهيه‌ كننده‌ بر آن‌ بود كه‌ ورود چنين‌ واژه‌هائي‌ به‌ فرهنگ‌ اصطلاحات‌ نظامي‌ مشروط‌ به‌ كثرت‌كاربرد نظامي‌ آن‌ باشد و از ورود اصطلاحات‌ بسيار عمومي‌ كه‌ معناي‌ خاصي‌ در حيطه‌ نظامي‌ ندارند خودداري‌شود. واژه‌ها در دو ستون‌ عربي‌ و فارسي‌ در مقابل‌ يكديگر تنظيم‌ شده‌اند كه‌ معادلهاي‌ بعدي‌ فارسي‌ در زيرمعادلهاي‌ قبلي‌ و در سطر بعد نوشته‌شده‌است‌. هر چند در تهيه‌ اين‌ فرهنگ‌، نگارنده‌ خود نيز به‌ عنوان‌ منبع‌ ازسوي‌ گروه‌ زبان‌ عربي‌ پذيرفته‌ شده‌بود ليكن‌ تلاش‌ و همّت‌ بر آن‌ بود تا از جعل‌ واژه‌ خودداري‌ شود و در صورت‌لزوم‌ تنها به‌ نقل‌ واژه‌ اكتفا گردد. با اين‌ حال‌ منابع‌ فارسي‌ كه‌ همگي‌ بدون‌ معادل‌هاي‌ عربي‌ بودند، توانستند با شرح‌واژه‌ها و تقابل‌ آن‌ شرح‌ با شرح‌ عربي‌ همان‌ واژه‌ مفيد فايده‌ قرار گيرند و اين‌ مستلزم‌ تسلط‌ كامل‌ بر شرح‌ هر واژه‌ درهر زبان‌ بود

گرچه‌ نگاه‌ اول‌ براي‌ عزيزاني‌ كه‌ كمتر با اصطلاحات‌ نظامي‌ فارسي‌ آشنائي‌ دارند، استمال‌ برخي‌ واژه‌ها غريب‌مي‌نمايد.ليكن‌ اين‌ اصطلاحات‌ در كتب‌ فرهنگ‌ اصطلاحات‌ نظامي‌ فارسي‌ و جزوات‌ آموزش‌ نظامي‌ و آئين‌نامه‌هاي‌ رزمي‌ كاربرد دارند و براي‌ اهل‌ آن‌ آشنا و مانوسند و اين‌ فرهنگ‌ براي‌ مخاطبين‌ خود مي‌تواند تا حد بسيارزيادي‌ قابل‌ استفاده‌ قرار گيرد

لازم‌ به‌ تذكر است‌ كه‌ كار شرح‌ نويسي‌ بر واژه‌ها و تصحيح‌ و پاورقي‌، افزودن‌ واژه‌هاي‌ انگليسي‌ قابليت‌ استفاده‌از هر 3 زبان‌ نيز از جمله‌ مسائلي‌ است‌ كه‌ تهيه‌ كننده‌ در نظر دارد تا در تكميل‌ اين‌ فرهنگ‌ آن‌ ها را بكار بندد وبخشي‌ از اين‌ اقدامات‌ كه‌ بطور كامپيوتري‌ تهيه‌ شده‌بود در حاشيه‌ دفاعيه‌ به‌ نمايش‌ گذاشته‌ شد