تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : 27/4/73

رشته و گرايش : زبان و ادبيات عرب

استاد مشاور : دکتر غلامعلي کريمي

نام و نام خانوادگي : کيفيه اهوازيان

دانشکده : زبانهاي خارجي

استاد راهنما : دکتر سيد علي ميرلوحي

صفي الدين حلي و ترجمه موشحات وي

چکيده

به‌ جرات‌ مي‌توان‌ گفت‌ كه‌ صفي‌الدين‌ حلي‌ بزرگترين‌ شاعر زمان‌ خويش‌ بلكه‌ پيشواي‌ شعراي‌ عصر انحطاط‌است‌ و نگاهي‌ گذار به‌ ديوان‌ اشعار و آثارش‌ ميزان‌ و عمق‌ برخورداري‌ وي‌ را از علم‌ و ادب‌ به‌ ما مي‌نمايند وي‌قصايد بلند و قطعات‌ دل‌ انگيزي‌ را به‌ نظم‌ در آورده‌ و اشعارش‌ برخوردار از معاني‌ شيوا و الفاظي‌ زيبا و سبكي‌محكم‌ مي‌باشنداو چنان‌ اشعار زيبا و نيكويي‌ سروده‌ كه‌ بر گذشتگان‌ فايق‌ آمد و ايندگان‌ را متحير و عاجز نمود

صفي‌الدين‌ داراي‌ سبكهاي‌ متعدد و متنوع‌ بوده‌، از قدرتي‌ شگرف‌ در نظم‌ بهره‌ مي‌برده‌ به‌ گونه‌اي‌ كه‌ شعرش‌ رابه‌ هر درجه‌اي‌ از فصاحت‌ و بلاغت‌ كه‌ مورد نظرش‌ بود مي‌رسانده‌ و با وجود تسلط‌ به‌ دو زبان‌ تركي‌ و فارسي‌ اوتوانست‌ به‌ شايستگي‌ شعر و ادبيات‌ عرب‌ را احياء و آباد نمايد و علي‌رغم‌ تقليد وي‌ از شعراي‌ عباسي‌ اشعارش‌داراي‌ ابتكارات‌ ادبي‌ قابل‌ توجهي‌ مي‌باشد و ما اشكال‌ مختلف‌ اين‌ نوآوريها را به‌ وضوح‌ در ديوانش‌ مي‌يابيم‌ وليكن‌ شرايط‌ و فضاي‌ حاكم‌ بر عصرش‌ او را در چهارچوب‌ قيود و سبكهاي‌ متداول‌ آن‌ روز محصور نمود ومي‌توان‌ گفت‌ صفي‌الدين‌ بي‌ هيچ‌ شك‌ و ترديدي‌ قادر به‌ خلق‌ معاني‌ و صور و سبكهاي‌ نو بوده‌ زيرا كه‌ وي‌ تمامي‌شرايط‌ و ويژگيهاي‌ لازم‌ جهت‌ نوآوري‌ را داشته‌است‌ او زمام‌ لغت‌ را در دست‌ داشت‌ و بر علوم‌ عربي‌ تسلط‌ كامل‌داشته‌ و از كودكي‌ به‌ حفظ‌ اشعار گذشتگان‌ همت‌ گماشته‌ و معاني‌ موجود در آنها را در روح‌ و روان‌ وي‌ استقراريافته‌ و قران‌ را حفظ‌ نموده‌ و بسيار به‌ سير و سفر پرداخته‌ و با بزرگان‌ شعر و ادب‌ زمانش‌ دوستي‌ داشته‌ و علاوه‌ برهمه‌ اينها وي‌ به‌ سلاح‌ شعر خويش‌ ايمان‌ داشته‌ و ايمان‌ شاعر به‌ كارش‌ روح‌ نوآوري‌ و ابتكار را در او بر مي‌انگيزد.در اين‌ مجموعه‌ به‌ بررسي‌ ابعاد مختلف‌ زندگي‌ شاعر و اشكال‌ متنوع‌ نوآوري‌ و ابتكار در اشعار وي‌ پرداخته‌ و ازآنجا كه‌ صفي‌الدين‌ شاعري‌ شيعه‌ بوده‌ و از جايگاهي‌ والا ميان‌ شعراي‌ عرب‌ برخوردار است‌ سعي‌ نموده‌ام‌ كه‌علاوه‌ بر معرفي‌ نسبتاً كامل‌ وي‌ به‌ فارسي‌ زبانان‌ و نماياندن‌ سبك‌ و شعرش‌ به‌ آنان‌ گامي‌ جهت‌ هر چه‌ غني‌ ترساختن‌ زبان‌ فارسي‌ بردارم‌ و از آنجا كه‌ موشحات‌ نقطه‌ عطف‌ و اغاز دگرگونيهاي‌ ادبيات‌ معاصر است‌ و بسياري‌ ازشعرا و نويسندگان‌ معاصر از آنها الهام‌ گرفته‌اند به‌ ترجمه‌ موشحات‌ وي‌ پرداخته‌ام‌ كه‌ اين‌ امر كمك‌ بسياري‌ به‌خواننده‌ جهت‌ فهم‌ آثار معاصر مي‌نمايد

و در مجموع‌ مي‌توانم‌ بگويم‌ كه‌ صفي‌الدين‌ مشهورترين‌ شاعر عرب‌ در عصر سلاطين‌ ترك‌ بود كه‌ هماوردي‌نداشت‌ وي‌ برخوردار از سبكهاي‌ متعددي‌ بوده‌ كه‌ به‌ او بيش‌ از هر شاعر ديگري‌ مجال‌ تصرف‌ در فنون‌ شعري‌ رامي‌داد او در شمار معدود شاعراني‌ است‌ كه‌ سواركاري‌ و شعر را چون‌ عنتره‌ وابي‌ فراس‌ با هم‌ كسب‌ كرده‌ و ميدان‌جنگ‌ و ميدان‌ شعر را با هم‌ تجربه‌ كرده‌ بود و بعد از او تا زمان‌ با رودي‌ شاعر توانايي‌ چون‌ وي‌ ظهور نكرد

رساله‌ حاضر در برگيرنده‌ محورهاي‌ ذيل‌ مي‌باشد

ـ بررسي‌ اوضاع‌ سياسي‌، فرهنگي‌ و اجتماعي‌ حاكم‌ بر محيط‌ زندگي‌ شاعر و خصوصيات‌ بارز شخصي‌ واجتماعي‌ وي

ـ بحث‌ پيرامون‌ نظم‌ و نثر شاعر و بيان‌ موارد نوآوري‌ و تجديد در آنها

ـ بررسي‌ موشحات‌ به‌ عنوان‌ پديده‌اي‌ نوظهور در آن‌ عصر و بيان‌ قالب‌ و سبك‌ آنها و هم‌ چنين‌ شرح‌ و ترجمه‌موشحات‌ موجود در ديوان‌ شاعر