تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : 2/11/84

رشته و گرايش : زبان و ادبيات عرب

استاد مشاور : دکتر عبدالغني ايرواني زاده

نام و نام خانوادگي : زهره پورشبان

دانشكده : زبانهاي خارجي

استاد راهنما : دکتر نصراله شاملي

بررسي امثال در مقامات حريري

چكيده

"مثل " از جمله فنون ادبي است که با ايجاز در لفظ و معني ، در طول زمان بدون هيچ گونه تغيير در ساختار آن از نسلي به نسل ديگر منتقل شده است . " امثال " بيانگر پختگي زبان و ريشه دار بودن خرد بشري مي باشد .

اين پژوهش بر آن است تا کاربرد مثل و گونه هي مختلف آن را در مقامات أبو محمد قاسم بن علي بن محمد بن عثمان حريري بصري حرامي ( 446 ﻫ . ق = 1054 م ) بررسي نمايد .

مقامه نويسي اوج هنر نثر پردازان در ادبيات عربي مي باشد که به نثري " مصنوع " و " متکلف " نوشته شده است اين رساله مقامات را به زباني ساده بيان مي دارد و امثالي را که نويسنده در ساختار مقامات آورده ذکر نموده ، سپس اين مثلها را به مصادر مشهور ارجاع داده و ارتباط آن ها را با متن اصلي از نظر مفهوم ، مشخص مي نمايد .

ره آوردهي اين پژوهش عبارتند از:

1- به جهت ايجاز و قول فصل بودن مثل ، حريري در اثر خود از اين فن بسيار بهره مي گيرد .

2- نويسنده مقامات بر مهمترين اصل کاربرد مثل " تغيير ناپذيري " پايبند نيست و آن را بر اساس مضمون مقامه و عنصر سجع ، تغيير مي دهد .

3- عبارتي که پس از مثل مي آيد مفهوم مثل را بهتر و کاملتر بيان مي دارد .

4- دقت نويسنده در انتخاب مثل و کاربرد آن در مقامه به حدي است که مثل بخش جدا ناپذيري از آن مي شود .

5- وي بر آن است که در کنار ديگر ويژگي هي مقامات توانايي ادبي خويش را در بکارگيري اين گونه ادبي نشان دهد .