تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : 22/6/85

رشته و گرايش : زبان شناسي همگاني

استاد مشاور : دکتر محمد عموزاده

نام و نام خانوادگي : علي رضائي مقدم

دانشكده : زبانهاي خارجي

استاد راهنما : دکتر بتول علي نژاد

بررسي نمود جنسيت پنهان در مثنوي مولوي

چكيده

هدف از انجام اين تحقيق بررسي جنسيت پنهان در مثنوي معنوي مولوي و مقايسه آن با فارسي کنوني براي تعيين و چگونگي نمود جنسيت در سطوح مختلف زباني است . اگرچه جنسيت در سطح نحو يا جنسيت دستوري از زبان فارسي که سالها به عنوان يک مقوله صرفا دستوري و قراردادي که معناي خاصي را منتقل نمي کند در نظر گرفته مي شد، حذف شده است ، ولي از آنجايي که جنسيت گرايي داراي ريشه هاي شناختي است ، در اذهان مردم وجود دارد و مي توان گفت نمود جنسيت از حالت آشكار به حالت پنهان تبديل شده است و در حد وسيعي در سطوح ساختواژي ، ترکيبات نحوي و گفتمان فارسي زبانان چه در دوران سروده شدن مثنوي و چه در زمان کنوني تجلي يافته و جنبه تعاملي پيدا کرده است.

اين تحقيق با تكيه بر رويكرد شناختي قصد دارد نحوه بيان ديدگاههاي ارزشي را در قالب جنسيت پنهان در مثنوي معنوي بررسي نمايد.

بنابراين براي تعيين جنسيت پنهان ، واژه ها ، اصطلاحات ، ضرب المثل ها و استعاراتي را که به نوعي جنسيت پنهان را نشان مي دهند پيدا نموده و با استفاده از اصول نشان داري ، مقوله بندي ها و تعبيرات و تصورات استعاري ، حوزه هاي معنايي آنها را مشخص نموده ايم و در اين بررسي ها به نتايجي دست پيدا کرده ايم که به مختصري از آنها اشاره مي کنيم.

اول اينکه در بسياري از اصطلاحات ، واژه ها و تعبيرات موجود در مثنوي معنوي که در آنها به نوعي واژه‌هاي "زن ، مرد " و نمودهاي متفاوت آنها وجود دارد ، جنسيت پنهان قابل مشاهده است. دوم اينکه با توجه به مقايسات به عمل آمده از تعبيرات و اصطلاحات مربوط به دو جنس با يكديگر در دو زمان سروده شدن مثنوي و زمان كنوني مي توان گفت كه نمود جنسيت در مثنوي معنوي در راستاي نمود جنسيت در فارسي كنوني است، اگرچه در مواردي هم تغييرات خاصي را نيز شاهد هستيم .