تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : 17/2/75

رشته و گرايش : زبان و ادبيات عرب

استاد مشاور : دکتر نصراله شاملي

نام و نام خانوادگي : سيد عباس ميرشفيعيان خوزاني

دانشکده : زبانهاي خارجي

استاد راهنما : دکتر عبدالغني ايرواني زاده

بررسي‌ و شرح‌ و تحقيق‌ قسمتي‌ از جزء اول‌ كتاب‌ «البيان‌ و التبيين‌»ء

چکيده

كتاب‌ «البيان‌ و التبيين‌» كه‌ يكي‌ از بهترين‌ كتب‌ نظم‌ و نثر عربي‌ است‌ توسط‌ نويسنده‌ بزرگ‌ عمرو بن‌ بحربن‌ محبوب‌ الكناني‌ مشهور به‌ «جاحظ‌» به‌ رشته‌ تحرير در آمده‌ است‌ و موضوع‌ اصلي‌ كتاب‌ «نقد ادبي‌ ورابطه‌ بين‌ معني‌ و ساختار جمله‌ است‌» و مؤلف‌ با ذكر لطائف‌ قرآني‌ و احاديث‌ نبوي‌ و گلچيني‌ از ابيات‌شعري‌ و متون‌ ادبي‌ و داستانها و امثال‌ ظريف‌ توانسته‌ است‌ تأثير شگرفي‌ در همايش‌ نخستين‌ جوانه‌هاي‌فصاحت‌ و بلاغت‌ بر خواننده‌ خود القا نمايد وافكار او را به‌ بهترين‌ وجه‌ تهذيب‌ و تعديل‌ نمايد.

بررسي‌ و تحقيق‌ اين‌ رساله‌ با استفاده‌ از نسخه‌ اصلي‌ دكتر علي‌ ابوملحم‌ ج‌ 1:200 صورت‌ گرفته‌ وقسمت‌ دوم‌ آن‌ مستمل‌ بر 121 صفحه‌ است‌ كه‌ حاوي‌ بيش‌ از 350 بيت‌ شعر و گزيده‌ايي‌ از خطب‌ فصحاي‌عرب‌ و نوادر اخبار و اشعار آنها است‌ و عناويني‌ چون‌ «آراء و نظرياتي‌ در باره‌ سخنوران‌ و شاعران‌ ودانشمندان‌، فرازي‌ از سخنان‌ قصار گذشتگان‌ و نصايح‌ زاهدان‌ و تعليم‌ و تربيت‌ دانشمندان‌ برگشتي‌ به‌ تراجم‌بعضي‌ از خطباء، علت‌ نامگذاري‌ بعضي‌ از شعراء ، فرازي‌ از سخنان‌ حجاج‌ ...» را در بردارد.

مترجم‌ ضمن‌ توضيح‌ و بررسي‌ آيات‌ و احاديث‌ نبوي‌ و امثال‌ و اغراض‌ بلاغي‌ و نحوي‌ از اشعار شعراي‌فارسي‌ زبان‌ بسياري‌ چون‌ حافظ‌، سعدي‌، سنائي‌، سوزني‌، منوچهري‌، مولوي‌، صائب‌، خيام‌، فردوسي‌، ناصرخسرو، رودكي‌، وحشي‌، پروين‌ ... بر اساس‌ «سبك‌ تطبيقي‌» و يا «قرينه‌يابي‌» استفاده‌ نموده‌است‌ و با استفاده‌از 70 مرجع‌ در زمينه‌هاي‌ ادبي‌ - تاريخي‌ - اجتماعي‌ - سياسي‌ و با مراجعه‌ به‌ كتب‌ امثال‌ عربي‌ و فارسي‌ ازجمله‌ كتاب‌ مجمع‌الامثال‌ ميداني‌ و كتاب‌ امثال‌ و حكم‌ مرحوم‌ علي‌ اكبر دهخدا سعي‌ بر گشايش‌ افق‌ جديدي‌جهت‌ فهم‌ و گرايش‌ بيشتر فارسي‌ زبانان‌ به‌ اين‌ اثر معتبر ادبي‌ نموده‌است‌.