تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : 1/9/74

رشته و گرايش : زبان و ادبيات عرب

استاد مشاور : دکتر سيد احمد تويسرکاني

نام و نام خانوادگي : ابوالفضل فخرالاسلام

دانشکده : زبانهاي خارجي

استاد راهنما : دکتر سيد علي ميرلوحي

تحقيق‌ و تصحيح‌ كتاب‌ «المفردات‌ في‌ غريب‌ القران‌»(از سبب‌ تا عرم‌)

چکيده

قران‌ كريم‌ كتاب‌ و معجزه‌ايست‌ جاويدان‌ و جهاني‌ و تضمين‌ كننده‌ مجد و عظمت‌ و سيادت‌ و سعادت‌هميشگي‌ بشريت‌ كه‌ با معارف‌ غني‌ و گسترده‌ مي‌باشد، كتابي‌ كه‌ قوانين‌ و احكام‌ حياتبخش‌ آن‌ برنامه‌ روزانه‌امت‌ مسلمان‌ بوده‌ و نشانه‌ نبوت‌ و پشتوانه‌ اسلام‌ است‌، كتابي‌ كه‌ خطوط‌ فكري‌، عبادي‌ ، سياسي‌، نظامي‌،اقتصادي‌، و بالاخره‌ نظام‌ اجتماعي‌ و زندگي‌ مادي‌ و معنوي‌ ملت‌ مسلمان‌ ما را تعيين‌ مي‌كند، پس‌ بايد اين‌كتاب‌ با عظمت‌ را فهميد و دستورات‌ او را در انجام‌ امور بكار گرفت‌ و فهميدن‌ صحيح‌ آيات‌ و دستورات‌آن‌ در درجه‌ اول‌ اهميت‌ ، آگاهي‌ به‌ معاني‌ دقيق‌ لغات‌ و شناختن‌ مفردات‌ قرآن‌ كريم‌ را مي‌طلبد كه‌ كاري‌بسيار پر ارزش‌ مي‌باشد چه‌ بسا پيش‌ آمده‌ كه‌ فردي‌ در فهم‌ درست‌ آيه‌اي‌ و يا ترجمه‌ آن‌ بر اثر ناآگاهي‌ ازمعناي‌ دقيق‌ كلمه‌اي‌ به‌ خطا رفته‌ و در نتيجه‌ خلاف‌ مراد و مقصود قرآن‌ را استنباط‌ نموده‌است‌ كه‌ اين‌ امرضرورت‌ و اهميت‌ آشنائي‌ به‌ فقة‌اللغة‌ و شناخت‌ مفردات‌و لغات‌ قران‌ كريم‌ را مضاعف‌ مي‌نمايد كه‌ در اين‌ميان‌ كار بسيار دقيق‌ و پرارزش‌ دانشمند بزرگ‌ مسلمان‌ در قرن‌ پنجم‌ يعني‌ ابوالقاسم‌ حسين‌ بن‌ محمد بن‌مفضّل‌ معروف‌ به‌ راغب‌ اصفهاني‌ كه‌ يك‌ اديب‌ و لغوي‌ و حكيم‌ و عالم‌ و نابغه‌ عصر خويش‌ بود با عنوان‌«المفردات‌ في‌ غريب‌ القرآن‌» مي‌باشد كه‌ در طول‌ ده‌ قرن‌ گذشته‌ همچنان‌ مورد توجه‌ و عنايت‌ علماء و فقهاءو دانشمندان‌ اسلامي‌ و علوم‌ قرآني‌ بوده‌ و هر روز به‌ خاطر عظمت‌ اين‌ كار بزرگ‌ بر جلوه‌گري‌اش‌ افزوده‌مي‌شود بطوري‌ كه‌ در اكثر بلاد اسلامي‌ چاپ‌ و تكثير شده‌ است‌ با توجه‌ به‌ اهميت‌ موضوع‌ و عظمت‌ كتاب‌ ودقت‌ مولف‌ و جلب‌ توجه‌ علماء و دانشمندان‌ اسلامي‌ و وجود چندين‌ نسخه‌ خطي‌ در ايران‌ و نبودن‌دستگاههاي‌ چاپ‌ در قرون‌ گذشته‌ ضرورت‌ توجه‌ و دقت‌ نظر و نگرش‌ و تصحيح‌ يك‌ نسخه‌ دقيق‌ و مطمئن‌را مي‌طلبيد چرا كه‌ با وجود توجه‌ و دقت‌ فراوان‌ در چاپ‌ اين‌ كتاب‌ پر ارزش‌، خطاهاي‌ زيادي‌ به‌ چشم‌مي‌خورد كه‌ گهگاه‌ اسباب‌ كم‌ توجهي‌ علماء را نسبت‌ به‌ اين‌ كتاب‌ (با وجود اشكالات‌ زياد) بدنبال‌ داشت‌.