تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : 1/8/74

رشته و گرايش : زبان و ادبيات عرب

استاد مشاور : دکتر سيد علي ميرلوحي

نام و نام خانوادگي : عبدالامير شريفي نجف آبادي

دانشکده : زبانهاي خارجي

استاد راهنما : دکتر نصراله شاملي

ترجمه‌ و شرح‌ و نقد باب‌ المعرفة‌ كتاب‌ ادب‌ الكاتب‌ ابن‌ قتيبه‌

چکيده

اين‌ پايان‌نامه‌ شامل‌ فهرست‌ عناوين‌ كتاب‌ و يك‌ مقدمه‌ است‌ كه‌ در آن‌ نحوه‌ فعاليتهاي‌ انجام‌ شده‌ وخلاصه‌اي‌ از زندگي‌ مولف‌ كتاب‌ و شرح‌ اخوال‌ او مي‌باشد.

باب‌ المعرفه‌ ادب‌ الكاتب‌ در واقع‌ يك‌ دايرة‌ المعارف‌ لغات‌ و اصطلاحات‌ رايج‌ در عصر جاهلي‌ واسلامي‌ از ضرب‌ المثلهاي‌ به‌كار رفته‌ در آن‌ زمان‌ تا ستاره‌ شناسي‌ و انواع‌ كلمات‌ متضاد، و همچنين‌ معايب‌و محسنات‌ در حيوانات‌ اهلي‌ مانند اسب‌ و شتر و مانند آن‌ و نوشيدني‌ ها و غذاهاي‌ گوناگون‌ و كاربردهاي‌ديگر در ادبيات‌ عرب‌ آن‌ دوره‌ است‌ . و به‌ گفته‌ ابن‌ خلدون‌ اين‌ كتاب‌ يكي‌ از اركان‌ ادبيات‌ عرب‌ به‌شمارمي‌رود. پس‌ از ترجمه‌ و شرح‌ باب‌ المعرفه‌ تمام‌ ابيات‌ متعلق‌ به‌ اين‌ باب‌ نيز ترجمه‌ و لغات‌ آن‌ شرح‌ داده‌شده‌ است‌ و در قسمت‌ آخر پايان‌نامه‌ مراجع‌ و مصادر آن‌ ذكر گرديده‌است‌.

در مقدمه‌ آن‌ نيز شرح‌ زندگي‌ مولف‌ و علت‌ تاليف‌ كتاب‌ ادب‌ الكاتب‌ بيان‌ گرديده‌ و همچنين‌ خلاصه‌ اززندگي‌ مهمترين‌ شارح‌ اين‌ كتاب‌ يعني‌ سيد بطليوسي‌ و كتاب‌ وي‌ بنام‌ الاقتضاب‌ سخن‌ گفته‌ شده‌است‌. علاوه‌بر كتاب‌ ادب‌ الكاتب‌ ابن‌ قتيبه‌ چندين‌ اثر نيز به‌ همين‌ نام‌ تاليف‌ كرده‌ است‌ ولي‌ هيچكدام‌ به‌ پاي‌ اين‌ اثرارزنده‌ ابن‌ قتيبه‌ نرسيده‌اند. ادب‌ الكاتب‌ محمد بن‌ قاسم‌ انباري‌ 2ـ ادب‌ الكاتب‌ ابوجعفر احمد بن‌ محمدنحّاس‌ 3ـ ادب‌ الكاتب‌ ابوعبدالله‌ محمد بن‌ يحيي‌ طولي‌ 4ـ ادب‌ الكاتب‌ محمد بن‌ حسن‌ 5ـ ادب‌ الكاتب‌صلاح‌ الدين‌ خليل‌ بن‌ ابيك‌ صفدي‌