تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : 24/7/74

رشته و گرايش : زبان و ادبيات عرب

استاد مشاور : دکتر سيد علي ميرلوحي

نام و نام خانوادگي : علي اکبر نرگسيان

دانشکده : زبانهاي خارجي

استاد راهنما : دکتر جعفر دلشاد

بررسي‌ شخصيت‌ منصور نمري‌ و جمع‌ آوري‌ اشعار وي‌

چکيده

منصور بن‌ زبرقان‌ بن‌ سلمه‌ يكي‌ از شاعران‌ شيعه‌ مي‌باشد كه‌ در قرن‌ دوم‌ هجري‌ در جو اختناق‌ دوران‌سياه‌ استبداد هارون‌ الرشيد در شهر بغداد مي‌زيست‌.

وي‌ در دوران‌ سركوب‌ علويان‌ و خصوصاً شيعيان‌ توانست‌ مصيب‌ و ستمي‌ كه‌ به‌ اهل‌ بيت‌(ع‌) رسيده‌ بوددر گوش‌ تاريخ‌ فرياد كند و با مرثيه‌ سرايي‌ و مديحه‌ گويي‌ فضايل‌ و مناقب‌ آنان‌ را در اشعار خود بطورصادقانه‌ و با صراحت‌ لهجه‌ به‌ همگان‌ برساند.

منصور نمري‌ با تكيه‌ بر اصل‌ تقيه‌ خود را به‌ هارون‌ الرشيد نزديك‌ كرد ولي‌ ديري‌ نپاييد كه‌ تشيع‌ وي‌توسط‌ استادش‌ عتابي‌ براي‌ هارون‌ آشكار شد و بدنبال‌ آن‌ هارون‌ دستور داد كه‌ هر جا نمري‌ را يافتند دست‌و زبانش‌ را قطع‌ كنند و سپس‌ گردنش‌ را بزنند، اما قبل‌ از اجراي‌ حكم‌ خليفه‌ منصور نمري‌ با مرگ‌ طبيعي‌ ازدنيا رفته‌ بود.

بعد از مرگ‌ منصور نمري‌ و سوزانده‌ شدن‌ ديوان‌ اشعارش‌ توسط‌ هارون‌ الرشيد هيچگونه‌ كوششي‌ درجمع‌آوري‌ و نگهداري‌ اشعار وي‌ بخاطر ترس‌ از حكومت‌ وقت‌ صورت‌ نگرفت‌ . لذا تعداد اشعار بجا مانده‌وي‌ كم‌ مي‌باشد و در كتب‌ امالي‌ وتراجم‌ بصورت‌ پراكنده‌ موجود است‌.

در اين‌ رساله‌ علاوه‌ بر جمع‌آوري‌ اشعار بجا مانده‌ وي‌ و دسته‌بندي‌ آنها بر حسب‌ موضوعات‌ مختلف‌ ودر اغراض‌ و فنون‌ شعري‌ مانند مدح‌، رثاء ، غزل‌، وصف‌، هجاء و حكم‌، ترجمه‌ ابيات‌ نيز در متن‌ و شرح‌لغات‌ آنها در پاورقي‌ آمده‌است‌. كه‌ اين‌ كار در حد خودش‌ ابتكاري‌ و براي‌ اولين‌ بار خدمتي‌ در حق‌ اين‌شاعر شيعي‌ صورت‌ گرفته‌ است‌.