تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : 10/5/75

رشته و گرايش : زبان شناسي همگاني

استاد مشاور : دکتر ساسان سپنتا

نام و نام خانوادگي : مهران معماري

دانشكده : زبانهاي خارجي

استاد راهنما : دکتر جهانگير فکري ارشاد

بررسي و توصيف زبانشناختي گويش بهبهاني

چكيده

تحقيق‌ حاضر به‌ توصيف‌ زبانشناختي‌ گويش‌ بهبهاني‌ مي‌پردازد اين‌ توصيف‌ بر اساس‌ نظريه‌ «مقوله‌ وميزان‌» استوار است‌ و مشتمل‌ بر پنج‌ فصل‌ است‌.

مقدمه‌ اين‌ تحقيق‌ با توضيحي‌ در مورد لزوم‌ بررسي‌ گويشها و ذكر دلايل‌ انتخاب‌ اين‌ گويش‌ شروع‌ شده‌است‌ . مستهلك‌ شدن‌ گويش‌ بهباني‌ در نتيجه‌ تحصيل‌ كودكان‌ ، استفاده‌ از راديو و تلويزيون‌، ازديادارتباطات‌ و تماس‌ مستقيم‌ گويشوران‌ با افراد غير بومي‌ از يك‌ طرف‌ و مصون‌ ماندن‌ اين‌ گويش‌ از تغييرات‌بنيادي‌ به‌ دليل‌ فاصله‌ نسبتاً طولاني‌ با تهران‌ و وجود واژگان‌ و نكات‌ دستوري‌ كاملاً متفاوت‌ با زبان‌ معيار ازطرف‌ ديگر از جمله‌ دلايل‌ عمده‌ اين‌ انتخاب‌ بشمار مي‌آيند. پس‌ از بررسي‌ اوضاع‌ جغرافيايي‌ ، تاريخي‌ ،نژاد مردم‌ بهبهان‌، فرهنگ‌، مذهب‌ و هم‌ چنين‌ وجه‌ تسميه‌ اين‌ گويش‌ از ديدگاه‌ رده‌شناسي‌ نيز مورد بررسي‌قرار گرفته‌ است‌. در بخش‌ پاياني‌ مقدمه‌ به‌ روش‌ كار كه‌ روش‌ مصاحبه‌ است‌ اشاره‌ شده‌ است‌.

مصاحبه‌ها بر اساس‌ پرسشهاي‌ تعيين‌ شده‌ و مناسب‌ توسط‌ ليليام‌ سامارين‌ در كتاب‌ «راهنماي‌ بررسي‌گويشها» و كتاب‌ « راهنماي‌ گردآوري‌ گويشها» تاليف‌ دكتر صادق‌ كيا ، انجام‌ شده‌ است‌.

فصل‌ اول‌ به‌ واج‌ شناسي‌ بهبهاني‌ اختصاص‌ داده‌ شده‌است‌. در اين‌ بخش‌ ابتدا همخوانها و سپس‌ واكه‌هاي‌اين‌ گويش‌ از طريق‌ جفتهاي‌ كميته‌ و با استفاده‌ از روش‌ جانشيني‌ استخراج‌ شده‌ و بعد در جدولي‌ ارائه‌ شده‌است‌ . پس‌ از آنكه‌ توزيع‌ صامتها و الگوهاي‌ هجايي‌ در اين‌ گويش‌ مورد بررسي‌ قرار گرفته‌ است‌، در پايان‌اين‌ فصل‌ به‌ واحدهاي‌ زبر زنجيري‌ و برخي‌ از فرآيندهاي‌ آوايي‌ از قبيل‌ ابدال‌، حذف‌، اضافه‌ و قلب‌ اشاره‌شده‌ است‌. در فصل‌ دوم‌ به‌ دستور گويش‌ بهبهاني‌ پرداخته‌ شده‌است‌. در اين‌ فصل‌ ابتدا گروههاي‌ اسمي‌،قيدي‌ و فعلي‌ بطور جداگانه‌ بررسي‌ شده‌اند. در بررسي‌ هر گروه‌ اجزاء آن‌ با ذكر مثال‌ مشخص‌ شده‌اند. سپس‌به‌ اجزاء جمله‌ دستگاههاي‌ جمله‌ و انواع‌ جمله‌ در اين‌ گويش‌ پرداخته‌ شده‌ است‌. فصل‌ سوم‌ به‌ ساختمان‌ واژه‌اختصاص‌ داده‌ شده‌ است‌. در اين‌ فصل‌ چهار گونه‌ ساختمان‌ واژه‌ در گويش‌ بهبهاني‌ كه‌ عبارت‌ از ساده‌،اشتقاقي‌ ،مركب‌ و نام‌ آوا هستند با ذكر مثال‌ و اجزاء تشكيل‌ دهنده‌ آنها معرفي‌ شده‌اند. در فصل‌ چهارم‌ يك‌داستان‌ كوتاه‌ محلي‌ در گويش‌ بهبهاني‌ واج‌ نويسي‌ شده‌ و پس‌ از آن‌ ترجمه‌ آن‌ داستان‌ نيز داده‌ شده‌ است‌.فصل‌ پنجم‌ اين‌ تحقيق‌ به‌ دو قسمت‌ واژه‌نامه‌ و فهرست‌ مصادر تقسيم‌ شده‌است‌ .بخش‌ واژه‌نامه‌ واژه‌هايي‌ راكه‌ مخصوص‌ اين‌ گويش‌ هستند و همچنين‌ واژه‌هايي‌ را كه‌ تفاوت‌ آوايي‌ با واژه‌هاي‌ فارسي‌ رسمي‌ دارند دربر ميگيرد، هر چند برخي‌ از واژه‌هايي‌ كه‌ هيچگونه‌ تفاوتي‌ با واژه‌هاي‌ فارسي‌ رسمي‌ ندارند، بدليل‌ كاربردآنها در مثالها در ميان‌ واژه‌ها ديده‌ مي‌شود. در بخش‌ فهرست‌ مصادر معادل‌ فارسي‌ رسمي‌ مصادر بهبهاني‌همراه‌ با ستاك‌ حال‌ ، ستاك‌ گذشته‌ وجه‌ امري‌ دوم‌ شخص‌ مفرد و زمان‌ حال‌ اخباري‌ سوم‌ شخص‌ مفرد دراين‌ گويش‌ در جدولي‌ نمايش‌ داده‌ شده‌اند.