تحصيلات تکميلي

نام و نام خانوادگي : فاطمه شمسي

دانشكده : زبانهاي خارجي

استاد راهنما : دکتر سردار اصلاني

تاريخ دفاع : 7/11/85

رشته و گرايش : زبان و ادبيات عرب

استاد مشاور : دکتر نرگس گنجي

مضامين اجتماعي در آثار امين الريحاني با توجه به سبک ادبي

چكيده

امين الريحاني يکي از شاخص ترين نويسندگان ادبيات مهجر شمالي بوده که دو محيط عربي و آمريکايي را تجربه کرده است. اومقارن حکومت عثماني مي زيسته و هر آنچه را که در جامعه عربي آن زمان ، ازظلم پادشاهان ،جهل، فقر، گرسنگي، فشار برمردم، تعصب ديني، تحجروغيره، غالب بوده، باچشم خود ديده است. علاوه بر اين او مدتي را زير سلطه حکومت هاي دست نشانده اي که فقط به منظور استعمار و استثمار به سرزمينهاي عربي قدم گذاشته بودند،زندگي کرد. مشاهده مشکلات رايج آن زمان در دو محيط عربي و آمريکايي، به روي آوردن اين نويسنده به مسايل اجتماعي منجر شد. اگر به همه اينها شخصيت نويسنده و عشق او به انسانيت را اضافه کنيم، تمامي عواملي که ريحاني را به اين مهم سوق داده، برشمرده ايم.

او براي بررسي مسايل اجتماعي ، از يک طرف به مقتضيات نثر اجتماعي مانند وضوح، اختصار، و دوري از هر گونه آراستگي و زيبايي الفاظ نظر دارد، و از طرفي ديگر به ويژگيهاي ادبيات مهجر ، ازجمله توجه کامل به معنا، سرعت انتقال معنا به خواننده، اجتناب از تشبيهات و استعارات دور از ذهن توجه دارد؛ چنين صراحتي که در نوشته هاي ريحاني است ما را از هر گونه تفسير و توضيح بي نياز مي سازد. ندرت پاورقي هاي اين پايان نامه به سادگي نثر نويسنده بر مي گردد.

نويسنده، به منظور طرح واضح اين مسايل، به قالب مقاله و ونثر مبتني بر واقع گرايي علاقه وافري نشان مي دهد زيرا اساساً ميان ادبيات واقع گرا و واقعيات اجتماعي رابطه نزديکي موجود است.

علاوه بر اين ويژگي بارز سخن ريحاني ، وصفي است که نويسنده پيوسته از آن کمک مي گيرد؛ گاهي وصف را براي معرفي کردن پديدهاي موجود در جامعه، وگاه به منظور برانگيختن عواطف خواننده بکار مي گيرد.

با همه اينها، مي بينيم ريحاني که از مسايل واقعي جامعه سخن مي گويد و در پي اصلاح امور اجتماعي است، گاه به شدت به رومانتيسم که- ويژگي بارز ادباي مهجر است- روي مي آورد و از اهداف اجتماعي خود دور مي افتد و به امور فرعي مي پردازد.