تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : 10/4/82

رشته و گرايش : زبان و ادبيات عرب

استاد مشاور : -

نام و نام خانوادگي : شهرزاد تيربند

دانشكده : زبانهاي خارجي

استاد راهنما : دکتر محمد خاقاني

بررسي شعر معاصر فلسطين (در اشعار محمود درويش و سميح القاسم)

چكيده

محمود درويش و سميح القاسم از مشهور ترين شعراي مقاومت فلسطين هستند كه در غربت و آوارگي زندگي كردند، و بار مصائب و وقايع فلسطين را بر دوش كشيدند. شعر ايندو شاعر ملموس ترين تصوير را از كشمكش و مبارزة فلسطينيان به تصوير مي كشد، و علي رغم همة تلاشهاي رژيم صهيونيستي جهت پاكسازي نژداي مردم فلسطين، هنوز هم صداي ايندو شاعر مافوق همة صداها فرياد مي كشد، و عشق مشترك آندو را به وطن دربند به گوش همگان مي رساند.

صدايي كه در ميان قصائي سراسر عشق و حماسه نسبت به فلسطين متجلي مي شود، گويا از آتشفشاني خارج مي شود كه فقط با خونخواهي آرام مي گيرد، و اين در حالي است كه پرداختن به مسائل فلسطين ايندو شاعر بزرگ را از حركت شعر عربي و تغيير و تحولات آن باز نداشته است.

در اين تحقيق ضمن بررسي اشعار و قصائد محمود درويش و سميح القاسم، 8 مورد از مضامين مهم اشعار ايندو شاعر استخراج شده است، كه عبارتند از:

1- مبارزه طلبي 2- محروميت 3- آوارگي و تبعيد 4- قتل و ترور 5- زندان 6- پايداري و عدم سازش 7- عشق به ميهن 8- اميد به آينده

در طول تحقيق و نگارش اين پايان نامه در ضمن استخراج اين مضامين به نتايجي دست يافتم كه به طور خلاصه به آن اشاره خواهد شد:

از جمله خصوصيات مشترك اشعار ايندو شاعر، توجه به مضمون و قالب شعر، استحكام و متانت ابيات و عمق تفكر و مفهموم است، ولي قصائد سميح القاسم از نظر عمق تفكر و قوة خيال پردازي در سطحي برتر از قصائد درويش قرار گرفته است. از ديگر خصوصيات مشترك ايندو شاعر مي توان به سازش ناپذيري آندو اشاره نمود، چرا كه هيچ گونه تمايلي جهت صلح و سازش با دشمن غاصب در اشعار آنها به چشم نمي خورد. ديوان محمود درويش و سميح القاسم مانند دفتري است كه همة حوادث تاريخي فلسطين در آن ثبت شده است، به طوري كه هنگام ورق زدن اين دفتر مي توان تمامي حوادث تلخي را كه هر روز در فلسطين به وقوع مي پيوندد مشاهده نمود. و اما خصوصيات مشترك ديگري كه در شاعار ايندو شاعر به چشم مي خورد عشق شديد آندو به وطن است. عشقي كه وطن را در برابر آنها به معشوقه اي دلربا تبديل كرده است، و آخرين خصوصيت مشترك روح اميدي است كه در بيت بيت ديوان ايندو شاعر گرانقدر كاملاً محسوس است، اميد به فردايي كه در آن ديگر اثري از ظلم و جور باقي نمي ماند.