تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : 17/4/82

رشته و گرايش : زبان و ادبيات عرب

استاد مشاور : دکتر عبدالغني ايرواني زاده

نام و نام خانوادگي : رسول زارع

دانشكده : زبانهاي خارجي

استاد راهنما : دکتر نصرالله شاملي

تحقيق وشرح شواهد مجمع البيان

چكيده

تفسير مجمع البيان يكي از مهمترين تفاسير شيعه به شمار مي رود. كه مؤلف آن براي تبيين معاني آيات، صرف، لغت، نحو و قرائت به اشعار زيادي از دورهاي جاهلي، اموي وعباسي اسشتهاد كرده است. ولي مسائل مربوط به لغت، نكات صرفي و معاني ابيات را توضيح نداده است. بنابراين بر طرف كردن اين مسائل ضروري به نظر مي رسيد.

اين تحقيق روي سه محور اصلي دور مي زند: اولاً: لغات مشكل ونامانوس موجود در ابيات را شرح و توضيح داده، ثانياً: نكات صرفي كلمات آن رابررسي كرده و ثالثاً: معاني ابيات مربوط را به صورت مختصر توضيح داده است. ابياتي كه در اين تحقيق مورد بررسي قرار گرفته است 150 بيت مي باشد كه از ابتداي سوره ابراهيم تا آيه 31سوره بني اسرائيل مي باشد.

نتيجه اي كه از اين تحقيق بدست آمده اين است كه مؤلف در بسياري از موارد مخصوصاً در ذكر خودابيات دچار خطاشده ، و ابياتي را به عنوان شاهد آورده است كه ربطي به آيات مورد نظر نداشته يا معاني كلمات موجودر ابيات با معناي كلمات موجود در آيات مطابقت نداشته است كه در اين تحقيق مورد بررسي قرار گرفته است همچنين مؤلف در ذكر صورت ابيات نيز بعضاً دچار اشتباه شده است و ابيات مذكور با ديوانهاي شعرا مطابقت نداشته است.

تحقيق مورد نظر كمك موثر براي افرادي كه قصد استفاده از ابيات تفسير مجمع البيان دارند مي نمايد چرا كه مسائل مربوط به ابيات را به اندازه كافي شرح وتوضيح داده است.