تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : 72.2.20

رشته و گرايش : زبان و ادبيات عرب

استاد مشاور : دکتر سيد علي ميرلوحي-دکتر کمال موسوي

نام و نام خانوادگي : جمشيد نوذري

دانشکده : زبانهاي خارجي

استاد راهنما : دکتر غلامعلي کريمي

شرح گزيده هائي از : " اشعار اسلامي حسان بن ثابت انصاري

چکيده

در اين‌ نوشتار پس‌ از مقدمه‌ كوتاهي‌، نظر پيامبر گرامي‌ اسلام‌ (ص‌) در باره‌ شعر با استفاده‌ از تفاسير و كتب‌حديث‌ بيان‌ گرديده‌ و بخصوص‌ تفسير آيه‌ (الشعراء يتبعهم‌ الغاودن‌...) تبيين‌ شده‌است‌ و سپس‌ از زندگاني‌ حسان‌،اغراض‌ شعري‌ و ارزش‌ شعر وي‌ سخن‌ به‌ ميان‌ رفته‌است‌. پس‌ از آن‌ كار ترجمه‌ و شرح‌ گزيده‌هايي‌ از اشعار اسلامي‌حسان‌ را بنام‌ پروردگار توانا آغاز كرده‌ و نتيجه‌ كار را به‌ دوست‌داران‌ شعر و ادب‌ و عاشقان‌ پيامبر گرامي‌ اسلام‌تقديم‌ داشته‌ام‌، روش‌ عرضه‌ شرح‌ و ترجمه‌ ابيات‌ بدينگونه‌ بوده‌است‌ كه‌ ابتدا ضبط‌ دقيق‌ هر بيت‌ با استفاده‌ ازمطابقت‌ ديوان‌ و شرح‌ بر قوقي‌ آورده‌، سپس‌ معني‌ مفردات‌ با استفاده‌ از فرهنگ‌هاي‌ معتبر به‌ زبان‌ عربي‌ و درموارد لزوم‌ به‌ فارسي‌ ذكر نموده‌ام‌. پس‌ از شرح‌ مفردات‌ هر جا كه‌ توضيحي‌ نحوي‌ و اعرابي‌ به‌ فهم‌ معني‌ شعركمك‌ مي‌كرده‌ ساختمان‌ جمله‌ مورد تحليل‌ دستوري‌ قرار گرفته‌، و سرانجام‌ ترجمه‌ بيت‌ با دقت‌ كافي‌ در امانت‌بيان‌ گرديده‌است‌ برخي‌ از اشعار برگزيده‌ رويدادهاي‌ مهم‌ تاريخ‌ اسلام‌ نظير جنگ‌ بدر و احد و واقعه‌ رجيع‌ و واقعه‌بئرمعونه‌ را بيان‌ كرده‌ كه‌ بطور شگفت‌انگيزي‌ رشادتها و شجاعتهاي‌ اصحاب‌ رسول‌ا...(ص‌) را مدح‌ نموده‌ و يا برشهادت‌ آنان‌ مرثيه‌ سرائي‌ كرده‌است‌. برخي‌ از قصايد نيز به‌ مدح‌ حضرت‌ ختمي‌ مرتبت‌ اختصاص‌ دارد كه‌ باعاطفه‌اي‌ قوي‌ و الفاظي‌ محكم‌ و استوار بيان‌ گرديده‌ است‌ وبخشي‌ از اشعار به‌ هجو كفار قريش‌ مربوط‌ مي‌شود.همان‌ اشعاري‌ كه‌ پيامبر بخاطر آنها فرمود اي‌ احسان‌ شعر تو از شمشير بران‌تر است‌. لازم‌ به‌ ذكر است‌ در الغديرمرحوم‌ علامه‌ اميني‌ و ارشاد شيخ‌ مفيد غديريه‌اي‌ متعلق‌ به‌ حسان‌ آورده‌ شده‌ كه‌ در ديوان‌ شاعر نبوده‌ و نويسنده‌رساله‌ به‌ لحاظ‌ اهميت‌ فراواني‌ در اثبات‌ امر ولايت‌ علي‌ عليه‌السلام‌ از ذكر آن‌ و ترجمه‌اش‌ دريغ‌ نورزيده‌ام‌ است‌