تحصيلات تکميلي

نام و نام خانوادگي : حسن وحيد

دانشکده : زبانهاي خارجي

استاد راهنما : دکتر کمال موسوي

تاريخ دفاع : 71.12.5

رشته و گرايش : زبان و ادبيات عرب

استاد مشاور : -

ترجمه و شرح باب پنجم كتاب مغني اللبيت عن كتب الاعاريب

چکيده

چون‌ در بين‌ كتب‌ معتبر نحو واعراب‌ عموماً و در بين‌ آثار سودمند و هوشمندانه‌ ابن‌هشام‌ انصاري‌(نحوي‌معروف‌ قرن‌ هشتم‌ ه ق‌) خصوصاً، كتاب‌ مغني‌اللبيب‌ جايگاه‌ خاص‌ خود را دارد و سالها كتب‌ درسي‌ بوده‌و مطمح‌ نظر اهل‌ ادب‌ و از طرفي‌ آن‌ ده‌ نكته‌ و آن‌ خاتمه‌ كه‌ در باب‌ پنجم‌ است‌ در فهم‌ صحيح‌ و دقيق‌ اعراب‌ و دررفع‌ اشتباهات‌ و بدآموزيها در فهم‌ متون‌ عربي‌، عربي‌ خوانان‌ پارسي‌زبان‌ را راهنمائي‌ بسيار سودمند است‌ ومغني‌البيب‌ عن‌ كتب‌ الاعاريب‌ است‌ يعني‌ خواننده‌ صاحب‌ فهم‌ را از ديگر كتب‌ نحو و اعراب‌ بي‌نياز مي‌كند،تصميم‌ بر آن‌ شد كه‌ اين‌ باب‌ به‌گونه‌اي‌ كه‌ پارسي‌ زبانان‌ را مفيدآيد و فهم‌ آن‌ آنان‌ را آسان‌ نمايد، به‌ پارسي‌ ترجمه‌ وشرح‌ گردد

بنابراين‌ از ابتدا تا انتهاي‌ كار سعي‌ بر آن‌ بوده‌ كه‌ ترجمه‌ و شرح‌ به‌ زبان‌ تعليم‌ هرچه‌ نزديكتر باشدو عبارتها هرچه‌ رساتر و آسانتر و به‌ همين‌ جهت‌ در ترجمه‌ و شرح‌ بدينگونه‌ عمل‌ شد

ـ آن‌ بخش‌ از مطالب‌ كه‌ معمولاً مفيدتر، ضروري‌تر و آسانتر مي‌نمود، در بخش‌ اول‌ و ديگر مطالب‌ در بخش‌ دوم‌ترجمه‌ و شرح‌ شده‌است‌ تا اگر ارزش‌ تدريس‌ داشت‌ در دو مرحله‌ مقدماتي‌ و عالي‌ به‌ صورت‌ كتاب‌ درسي‌بكار آيد

ـ در ترجمه‌ و شرح‌، هر مبحث‌ از مباحث‌ ديگر ممتاز است‌ و در افادت‌ از آن‌ بي‌نياز

ـ عنداللزوم‌ اضافات‌ و توضيحات‌ و تصحيحاتي‌ اعمال‌ شده‌است‌

ـ در ترجمه‌ و شرح‌ مطالب‌ به‌ ديگر جايهاي‌ مغني‌ اولاً، به‌ ديگر آثاري‌ كه‌ از مولف‌ در دست‌ است‌ ثانياً، به‌ ديگركتب‌ نحو ثالثاً و به‌ ديگر منابعي‌ كه‌ مراجعه‌ بدانها لازم‌ بوده‌ (چون‌ كتب‌ تفسير و لغت‌ و ...) رابعاً،مراجعه‌شده‌ و مراجع‌ با هم‌ تطبيق‌ شده‌است‌، و در جائي‌ كه‌ چند احتمال‌ بوده‌ وجه‌ مناسبتر بيان‌ شده‌است‌. و به‌جهت‌ رعايت‌ اختصار هم‌ از نقد مطالب‌ خودداري‌ شده‌است‌ و هم‌ توضيحات‌ به‌ تدريج‌ خلاصه‌تر مي‌شود

ـ در ترجمه‌ و شرح‌ مطالب‌ و شواهد، سياق‌ عبارات‌ و حال‌ و هواي‌ سخن‌ رعايت‌ شده‌است‌