تحصيلات تكميلي

تاريخ دفاع : 71.6.28

رشته و گرايش : زبان عربي-ادبيات

استاد مشاور : دکتر سيد علي ميرلوحي 

نام و نام خانوادگي :عبدالرحيم حقدادي

دانشكده : زبانهاي خارجي

استاد راهنما : دکترغلامعلي کريمي

شرح‌ لامية‌ العرب‌ و لامية‌ العجم‌ شنفري‌ و طغراتي‌

چكيده

در قصيده‌ لامية‌ در تاريخ‌ ادبيات‌ عربي‌ شهرت‌ بسيار دارد. يكي‌ لامية‌ العرب‌ سروده‌ الشنفري‌ شاعر مشهوردوره‌ جاهلي‌ و ديگري‌ لامية‌ العجم‌ سروده‌ طغرائي‌ شاعر ايراني‌ تبار قرن‌ پنجم‌ هجري‌

نويسنده‌ پايان‌نامه‌ ضمن‌معرفي‌ هر يك‌ از دو شاعر مذكور قصيده‌هاي‌ آنان‌ را از آغاز تا پايان‌ ترجمه‌ و شرح‌ نموده‌و نياز بسياري‌ از دانشجويان‌ ادبيات‌ و دوستداران‌ شعر و ادب‌ عربي‌ را بصورتي‌ مطلوب‌ برآورده‌است‌

پايان‌نامه‌ در دو بخش‌ تنظيم‌ يافته‌است‌ و هر بخش‌ آن‌ داراي‌ سه‌ فصل‌ است‌. در فصل‌ اول‌ از بخش‌ نخستين‌ مولف‌زندگينامه‌ شنفري‌ سراينده‌ لاميه‌العرب‌ را به‌ صورتي‌ تحقيقي‌ و مستند بدست‌ داده‌ و نسب‌ شاعر و قبيله‌ وي‌ وسرانجام‌ سبب‌ و چگونگي‌ كشته‌شدنش‌ را بيان‌ داشته‌است‌ در قسمت‌ ديگري‌ از اين‌ فصل‌ به‌ بيان‌ ويژگي‌هاي‌ شعرشنفري‌ پرداخته‌ و چون‌ شاعر از شعراء صعاليك‌ بوده‌ ناچار از خصائص‌ فني‌ و لغوي‌ شعر صعاليك‌ نيز بحثي‌خواندني‌ به‌ ميان‌ آورده‌ و سپس‌ به‌ معرفي‌ ديوان‌ شاعر پرداخته‌است‌. در فصل‌ دوم‌ از بخش‌ اول‌ از قصيده‌ لامية‌العرب‌ و اهميت‌ و ارزش‌ و وجه‌ تسميه‌ آن‌ سخن‌ گفته‌ و آنگاه‌ به‌ معرفي‌ شرح‌ها و ترجمه‌هائي‌ كه‌ از آن‌ بعمل‌ آمده‌پرداخته‌ و سپس‌ به‌ تحليل‌ موضوعات‌ و مضامين‌ آن‌ دست‌ يازيده‌ و كوشيده‌ است‌ تاتجلي‌ شخصيت‌ شاعر را ازلابلاي‌ ابياتش‌ به‌ خواننده‌ نشان‌ دهد

در فصل‌ سوم‌ از بخش‌ اول‌، ابيات‌ قصيده‌ را به‌ ترتيب‌ ترجمه‌ و شرح‌ كرده‌است‌ بدين‌ ترتيب‌ كه‌ ابتدا ضبط‌ دقيق‌هر بيت‌ را بدست‌ داده‌ و سپس‌ مفردات‌ آن‌ را با استفاده‌ از فرهنگهاي‌ معتبر شرح‌ نموده‌ و آنگاه‌ به‌ ترجمه‌ بيت‌پرداخته‌ و در هر مورد كه‌ ضروري‌ ديده‌ شرحي‌ نيز به‌ منظور روشنتر ساختن‌ مفهوم‌ شعر پس‌ از ترجمه‌ آورده‌است‌در اين‌ شرح‌ها به‌ نكته‌هاي‌ روشنگر دستوري‌ و بلاغي‌ نيز اشاره‌ كرده‌است‌

در بخش‌ دوم‌ پايان‌نامه‌ نيز (در فصل‌ اول‌) ابتدا زندگينامه‌ طغرائي‌ را به‌ صورتي‌ مستند و تحقيقي‌ بيان‌ داشته‌ وآنگاه‌ هنر شاعري‌ وي‌ را مورد بررسي‌ قرار داده‌ و ديگر مولفات‌ وي‌ را نام‌ برده‌است‌. در فصل‌ دوم‌، تحليلي‌ از قصيده‌لامية‌العجم‌ و موضوعات‌ آن‌ بدست‌ داده‌ و سپس‌ شرح‌هايي‌ را كه‌ بر آن‌ نوشته‌شده‌ معرفي‌ نموده‌است‌

و در فصل‌ سوم‌ به‌ ترتيبي‌ كه‌ در مورد قصيده‌ لامية‌العرب‌ ذكر شده‌ به‌ ترجمه‌ و شرح‌ كليه‌ ابيات‌ لامية‌العجم‌پرداخته‌ است‌ و در پايان‌ رساله‌ فهرست‌ منابع‌ و مراجع‌ كار را زير عنوان‌ كتابنامه‌ بدست‌ داده‌است‌