تحصيلات تکميلي

نام و نام خانوادگي : صالح محمدي زاد قرطاول

دانشکده : فني و مهندسي

استاد راهنما : دکتر حسين صالحي زاده

تاريخ دفاع : 28/7/86

رشته و گرايش : مهندسي شيمي- مخازن هيدروکربوري

استاد مشاور : -

توليدوارزيابي يک سورفکتانت زيستي جديد جهت ازدياد برداشت ميکروبي از نفت

چکيده

اغلب جابجايي سيالات در مخزن با تزريق يک سيال يا فاز جابجاکننده مانند آب و از طريق جاروب کردن و بيرون راندن سيال جابجا شونده ( فاز نفت ) انجام مي شود . مطالعات انجام يافته براي بررسي سازوکارهاي مخازن شکاف‌دار، معطوف به آزمايشهايي است که در چند دهه اخير بر روي بازيابي نفت از بلوکهاي مجرد ماتريس انجام گرفته است.

تزريق بيوسورفکتانت به مخازن ، به دو منظور انجام مي گيرد:

- تزريق بيوسورفکتانت با کاهش کشش بين سطحي نفت و سنگ بستر، باعث کاهش نيروي مويينگي، که مانعي براي خروج نفت از خلال منافذ سنگ بستر است، مي شود.

- تزريق بيوسورفکتانت باعث تغيير ترشوندگي سنگ مخزن شده و به جدا شدن نفت از سطح سنگ ها کمک مي کند.

در اين تحقيق ميکروارگانيسمي با توانايي توليد سورفکتانت زيستي ار نمونه نفتي مخزن آغاجاري جداسازي شد. اين ميکروارگانيسم، ميله اي و گرم مثبت و متعلق به خانواده Alcaligens sp. مي باشد و قادر است سورفکتانت زيستي برون سلولي توليد کند. توليد سورفکتانت زيستي با اندازه گيري کشش سطحي و با استفاده از نرم افزار طراحي آزمايش تاگوچي بهينه سازي شد. در اين طراحي 4 عامل دما، غلظت NaCl،ءpH و نسبت C/N با انجام 16 آزمايش مورد بررسي قرار گرفت. سه عامل دما، غلظت NaCl و نسبت C/N نقش مهمتري در توليد سورفکتانت داشتند. ميزان کاهش کشش سطحي نهايي در شرايط بهينه، 20 mN/m بدست آمد. آزمايشهاي تزريق به نمونه هاي مغزي در شرايط بهينه بدست آمده، انجام گرفت. در اين آزمايش ها از سه نمونه مغزي با تراوايي هاي 1، 12 و 54 ميلي دارسي استفاده شد. سپس توسط دستگاه تزريق، آزمايش تزريق با استفاده از محيط کشت حاوي بيوسورفکتانت و نمونه نفت مرده يکي از مخازن ايران انجام گرفت و مقدار ازدياد برداشت نفت به ترتيب 5، 2/9 و 11 بدست آمد.

کليد واژه: ازدياد برداشت ميکروبي، نفت، بيوسورفکتانت، دستگاه تزريق، نمونه مغزي، کشش سطحِي