تحصيلات تکميلي

نام و نام خانوادگي : سيد نواب صالحي

دانشکده : فني و مهندسي

استاد راهنما : دکتر عليرضا سليماني نظر- دکتر روحا کسري کرمانشاهي

تاريخ دفاع : 28/9/86

رشته و گرايش : مهندسي شيمي- بيوتکنولوژي

استاد مشاور : دکتر مسعود بهشتي

استفاده از باکتري‌ها براي مقابله با ايجاد رسوبات واکسي در ترکيبات نفتي همراه واکس زياد

چکيده

هدف كلي از انجام اين تحقيق، استفاده از باكتري‌ها به منظور كنترل و يا حذف رسوبات واكسي نفت خام بوده است. پس از انجام مراحل جداسازي، در مجموع 44 سويه‌ي واجد قابليت رشد بر روي تركيبات هيدروكربني بدست آمد. با انجام آزمون‌هاي فروپاشي قطره، تعيين شاخص ايجاد امولسيون و آزمون‌هاي قابليت رشد سويه‌ها بر روي هيدروكربن‌هاي مختلف، 12 سويه انتخاب گرديد. سويه‌ي موسوم به S0 با داشتن قابليت ايجاد بيوفيلم بر روي مخلوط پارافين‌هاي جامد و توانايي در آزادسازي رسوبات واكس به عنوان مناسب‌ترين سويه در زدودن رسوبات واكسي شناسايي شد. سويه‌ي S2 مناسب‌ترين سويه در توليد تركيبات زيست فعال سطحي مؤثر و نيز زدودن رسوبات سنگين (لجن نفتي) بدست آمده از كف مخازن نگهدارنده‌ي نفت خام شناخته شد. همچنين سويه‌هاي S4 و S8 به عنوان دو سويه‌ي مناسب مورد استفاده قرار گرفتند. به منظور توليد تركيبات زيستي مناسب (بازدارنده‌ها) براي پيشگيري از رسوب واكس، سويه‌ها بصورت تك‌تك و نيز بصورت مخلوط در بيوراكتورهاي هوادهي شده و در محيط‌هاي هيدروكربني رشد داده شدند. پس از انجام مراحل جداسازي محصولات، قابليت تركيبات حاصله در پيشگيري از ايجاد رسوب واكس (با تعيين نقطه‌ي ظهور واكس) و جلوگيري از تشكيل شبكه‌ي ژلي كريستال‌هاي واكس (با تعيين نقطه‌ي ريزش) بررسي شد. تعيين نقطه‌ي ظهور واكس با بررسي ميزان جذب نمونه‌ي نفت خام واكسي در محدوده‌اي از دماهاي مختلف و در طول موج خاصي از ناحيه‌ي نزديك مادون قرمز (1608 نانومتر) صورت گرفت. نقطه‌ي ريزش بر اساس استاندارد ASTM D 5853 اندازه گيري گرديد. تعيين نقطه‌ي ظهور واكس و نيز تعيين نقطه‌ي ريزش نفت خام واكسي نشان دادند كه تركيبات بيوشيميايي بدست آمده داراي توانايي بسيار مناسبي در كاهش نقطه‌ي ظهور واكس و نقطه‌ي ريزش هستند. عملكرد سويه‌ها در زدودن رسوبات واكسي در راكتورهاي هوادهي شده و نيز در ارلن‌ بررسي شد. آزمايش‌هاي بهينه‌سازيِ تأثير عملكرد باكتري‌ها، با هدف حداكثر كاهش دماي ظهور واكس با استفاده از روش تاگوچي انجام گرفت و شرايط بهينه براي عملكرد مخلوط سويه‌ها تعيين شد.

واژه‌هاي كليدي: نفت خام واكسي، تخريب زيستي، تركيبات بازدارنده‌ي زيستي، دماي ظهور واكس، دماي ريزش