تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : 26/12/82

رشته و گرايش : روانشناسي-عمومي

استاد مشاور : دکتر مختار ملک پور

نام و نام خانوادگي : همداد آرانپور

دانشكده : علوم تربيتي و روانشناسي

استاد راهنما : دکتر حسين مولوي

بررسي اثر بخشي درمان شناختي-رفتاري و آموزش آرامسازي بر كاهش گرايش به مصرف سيگار در دانشجويان پسر دانشگاه علوم پزشكي ياسوج

چكيده

بر اساس تحقيقات انجمن آموزش سلامت و سوء مصرف مواد، درمان شناختي – رفتاري يكي از راهبردهاي موثر در درمان اعتياد است. اين پژوهش با هدف بررسي نوع نگرش افراد سيگاري و غير سيگاري نسبت به مصرف دخانيات انجام گرفته كه به صورت تجربي اجرا شده است. بدين منظور تعداد 60 نفر از دانشجويان سيگاري و غير سيگاري در دانشگاه علوم پزشكي ياسوج انتخاب و به صورت تصادفي در سه گروه جايگزين شدند : 1) گروه غير سيگاري 2) گروه سيگاري، تحت عنوان گروه كنترل، بدون دريافت هيچگونه متغير مستقل 3) گروه سيگاري، تحت عنوان گروه آزمايش، كه آموزش درمان شناختي – رفتاري و آموزش مهارتهاي مقابله اي دريافت كردند.

ابزار مورد استفاده در اين پژوهش شامل : سه پرسشنامه نگرش به مصرف سيگار و گرايش (وابستگي به نيكوتين يا تست فاگراستروم) و علائم ترك بود. به علاوه اطلاعات مربوط به ويژگيهاي دموگرافيك آنها نيز جمع آوري گرديد. ضريب پايائي (آلفاي كرونباخ) در پرسشنامه هاي نگرش و گرايش و علائم ترك به ترتيب برابر 78% و 83% و 72% محاسبه شد. نتايج تحليل واريانس نمرات نگرش در پيش آزمون نشان داد، نگرش افراد سيگاري و غير سيگاري نسبت به مصرف دخانيات، داراي تفاوت معني داري مي باشد. (P=0).

يعني افراد سيگاري در مقايسه با افراد غيرسيگاري نگرش مثبت تري نسبت به مصرف سيگار داشته اند. اين ميزان تفاوت 71 درصد بوده است. همچنين نتايج تحليل كواريانس نشان داد كه گروه آزمايش بعد از دريافت آموزش درمان شناختي – رفتاري، نگرش منفي تري در مقايسه با گروه كنترل نسبت به مصرف سيگار از خود نشان داده اند (P=0) و اين ميزان تأثير آموزش بر نگرش 92 درصد بوده است. همچنين نتايج تحليل كواريانس نشان داد كه تفاوت بين نمرات پس آزمون گرايش گروه آزمايش با گروه كنترل معني دار مي باشد (P=0). يعني گروه آزمايش بعد از دريافت آموزش گرايش كمتري نسبت به گروه كنترل به مصرف سيگار نشان داده اند. كه اين ميزان تاثير آموزش بر گرايش 52 درصد بوده است. نتايج همچنين نشان داد كه تفاوت بين نمرات پس آزمون علائم ترك گروه آزمايش با گروه كنترل معني دار مي باشد (P=0). يعني در گروه آزمايش بعد از دريافت آموزش، علائم ترك كمتري مشاهده گرديد. كه اين ميزان تاثير آموزش بر علائم ترك 93 درصد بوده است.