تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : 28/6/74

رشته و گرايش : علوم تربيتي-مديريت آموزشي

استاد مشاور : دکتر خليفه سلطاني-دکتر احمدعلي فروغي ابري

نام و نام خانوادگي : خدامراد ممبني

دانشكده : علوم تربيتي و روانشناسي

استاد راهنما : دکتر علي سيادت

بررسي كارآيي دروني مقطع متوسطه نظري آموزش و پرورش استان خوزستان در مقايسه باميانگين كشور و ارتباط كارآيي دروني با شاخصهاي درونداد

چكيده

هدف اصلي اين پژوهش برآورد كارآيي دروني آموزش و پرورش استان خوزستان در مقطع متوسطه نظري و مقايسه آن با ميانگين كارآيي دروني نظام آموزشي كشور طي سالهاي تحصيلي 62-61 تا 73-72 مي‏باشد.

كارآيي اصطلاحي است كه براي توصيف ارتباط ميان داده‏ها و ستاده‏ها بكار مي‏رود . داده‏ها يا دروندادها عبارتند از انواع مواد ، انرژي و اطلاعات به شكل تجهيزات و تسهيلات فيزيكي ، منابع مالي ، نيروي انساني ،‌منابع مادي ، دانش و اطلاعات مي‏باشد . ولي در آموزش و پرورش براي تسهيل كار معمولاً داده را با دانش آموز ـ سال و ستاده يا برونداد در تحليل كارآيي درون به صورت كمي محض نظير تعداد فارغ‏التحصيلان اندازه گيري مي‏شود.

جامعه آماري اين تحقيق كليه دانش‏آموزان مقطع متوسطه نظري كشور طي سالهاي تحصيلي 62-61 تا 73-72 بوده كه در بررسي رابطه ميان متغيرها از آمار نيروي انساني و فضاي آموزشي كل كشور نيز استفاده شده است . ضمناً به لحاظ بررسي كل جامعه آماري ،‌نمونه‏گيري صورت نپذيرفته است.

براي محاسبه كارآيي دروني ابتدا نرخهاي ارتقاء ، تكرار و افت تحصيلي براي 11 سال از 62=61 تا 73-72 محاسبه شده است ، براساس اين داده‏ها كوهرت يا جريان تحصيلي دانش آموز ترسيم و در نهايت كارآيي دروني واقعي براي 6 دوره و كارائي ظاهري براي 10 دوره محاسبه گرديد . ضمناً‌ شاخصهاي كارآيي از قبيل ارتقاء پايه چهارم ، نرخ ترك تحصيل و نرخ اتلاف نيز بررسي شده است كه نتايج آن به شرح زير مي‏باشد:

كارآئي دروني (واقعي) مقطع متوسطه آموزش و پرورش استان خوزستان طي سالهاي 62-61 تا 68-67 برابر است با 5/52% كه اين رقم از ميانگين كشور با 1/65% حدود 5/12% پائين تر است . كارآئي دروني (واقعي) مقطع متوسطه آموزش و پروش استا خوزستان با 5/54% از ميانگين كارآيي كشور با 63% طي دوره (64-63 تا 70-69) 9/8% پائين تر است . كارآيي دروني (واقعي) مقطع متوسطه آ‚وزش و پرورش استان خوزستان با 3/51% از ميانگين كارآيي كشور با 6/59% طي دوره (65-64 تا 71-70)‌ حدود 8% پائين تر است . كارآيي دروني (واقعي) مقطع متوسطه آموزش و پرورش استان خوزستان با 1/50% از ميانگين كارآيي كشور با 6/59 طي دوره (66-65 تا 72-71) حدود 5/9% پائين تر است . كارآيي دروني (واقعي) مقطع متوسطه آموزش و پرورش استان خوزستان با 1/50% از ميانگين كارآيي كشور با 6/59% طي دوره (66-65 تا 72-71) حدود 5/9% پائين‏تر است. كارآيي دورني (واقعي) مقطع متوسطه آموزش وپرورش خوزستان با 9/50% از ميانگين كارآيي نظام آموزش و پروش كشور با 3/60% طي دوره 67-66 تا 73-72) 4/9% پائين تر است.

ضمناً كارايي دروني (ظاهري) نيز براي 10 دوره محاسبه گرديد و در مجموع تمام دوره‏ها كارآيي ظاهري استان خوزستان در مقطع متوسطه 4/5% از ميانگين كارآيي كشور پائين تر بوده است.

كارآيي دروني مدارس پسرانه هم در استان خوزستان و هم در كشور از كارآيي دروني مدارس دخترانه پائين‏تر است . كارآيي دروني دبيرستانهاي روستائي در استان خوزستان با 2/55% از كارآيي دروني دبيرستانهاي شهري و روستائي اين استان با 5/54% طي دوره 63-62 تا 69-68 بالاتر است . كارآيي دروني دبيرستانهاي روستائي كشور با 9/58% از كارآيي دروني دبيرستانهاي شهري و روستائي كشور با 9/60% پائين تر است.

نرخ اتلاف مقطع متوسطه آموزش و پرورش استان خوزستان طي 6 دوره ميانگين نرخ اتلاف كشور بالاتر است . نرخ اتلاف دبيرستانهاي پسرانه بالاتر از نرخ اتلاف دبيرستانهاي دخترانه است . نرخ اتلاف دبيرستانهاي پسرانه استان خوزستان با 50/2 از ميانگين نرخ اتلاف دبيرستانهاي پسرانه كشور با 87/1 به ميزان 18/0 بالاتر است . نرخ اتلاف دبيرستانهاي دخترانه كشور با 5/1 به ميزان 3/0 بالاتر است . ( طي دوره 63-62 تا 69-68 ) نرخ اتلاف دبيرستانهاي روستائي استان خوزستان با ميزان 8/1 از ميانگين نرخ اتلاف دبيرستانهاي روستائي كشور با ميزان 7/1 ، 1/0 بالاتر است . نرخ اتلاف دبيرستانهاي روستائي كشور با 7/1 از نرخ اتلاف دبيرستانهاي شهري و روستائي كشور با 64/11 ، 06/0 بالاتر است.

نرخ ارتقاء پايه چهارم متوسطه طي 10 سال تحصيلي از (62-61 تا 72-71) محاسبه شده است . ميانگين نرخ ارتقاء پايه چهارم در اين ده سال در استان خوزستان برابر است با 63% كه از ميانگين نرخ ارتقاء‌پايه چهارم كشور با 6/72% ، 6/9% پائين تر است . نرخ ارتقاء پايه چهارم دبيرستانهاي پسرانه استان خوزستان با 9/57 از ميانگين نرخ ارتقاء پايه چهارم دبيرستانهاي پسرانه كشور با 5/68% ، 6/10 % پائين تر است . نرخ ارتقاء پايه چهارم دبيرستانهاي دخترانه استان خوزستان با 6/67% از ميانگين نرخ ارتقاء پايه چهارم دبيرستانهاي دخترانه كشور با 9/78 ، 3/11% پائين تر است . نرخ ارتقاء‌پايه چهارم دبيرستانهاي روستائي استان خوزستان با 1/66 % از نرخ ارتقاء‌پايه چهارم دبيرستانهاي شهري و روستائي استان با 63% . 3 % بالاتر است . نرخ ارتقاء‌ پايه چهارم دبيرستانهاي روستائي كشور با 4/74% از ميانگين نرخ ارتقاء دبيرستانهاي شهري و روستائي كشور با 6/72% ، حدود 2 درصد بالاتر است . نرخ ارتقاء دبيرستانهاي دخترانه در كل كشور با 9/78% از نرخ ارتقاء پايه چهارم دبيرستانهاي پسرانه با 5/68% ، 4/10% بالاتر است.

نرخ ترك تحصيل دانش آموزان پسر و دختر ـ شهري و روستائي استان خوزستان از 63-62 تا 69-68 برابر است با 52% كه از ميانگين كشور با 45% ، به ميزان 7% بالاتر است . نرخ تحصيل دانش‏آموزان پسر – شهري و روستائي استان اخوزستان طي دوره مذكور برابر است با 57% كه از ميانگين كشور 3% بالاتر است . نرخ ترك تحصيل دانش آموزان دختر ـ شهري و روستائي استان خوزستان طي دوره مذكور برابر است با 52% كه از ميانگين كشور 2% بالاتر است . در مجموع نرخ ترك تحصيل براي 6 دوره محاسبه شده است ، ميانگين نرخ ترك تحصيل 6 دوره در استان خوزستان برابر است با 53% كه از اين شاخص در كشور 9% بالاتر است.

با توجه به نتايح و بررسيهاي فوق نتيجه مي‏گيريم كه:

1-كارآيي دروني آموزش و پرورش استان خوزستان در تمام دوره‏ها از ميانگين كارآيي دروني نظام آموزش كشور پائين تر است.

2-بين كارآيي دروني آموزش و پرورش استان خوزستان و نسبت دانش آموزان به معلم در سطح آلفاي 01/0 رابطه معني داري وجود دارد . ضريب همبستگي رتبه‏اي اسپيرمن محاسبه شده براي اين دو متغير 76/0 مي‏باشد.

3-بين كارآيي دروني آموزش و پرورش استان خوزستان و نسبت دانش آموز به معلم ليسانس در سطح الفاي 05/0 رابطه معني داري وجود ندارد . ضريب همبستگي محاسبه شده بين اين دو متغير 27/0مي‏باشد.

4-بين كارآيي دروني آموزش و پرورش استان خوزستان و نسبت دانش آموز به فضاي آموزشي در سطح آلفاي 025/0 رابطه معني داري وجود دارد . ضريب همبستگي محاسبه شده بين اين دو متغير 73/0 مي‏باشد.

5-كميت نيروي انساني (معلم) در مقطع متوسطه آموزش و پرورش استان خوزستان به نسبت دانش آموز از ميانگين نيروي انساني كشور پائين تر است.

از آنجائي كه بين نيروي انساني و كارآيي در استان خوزستان رابطه معني‏دار وجود دارد واز طرفي نيروي اسناني استان خوزستان كمتر از ميانگين نيروي انساني كشور است بنابر اين مي‏توان گفت كه يكي از دلايل پائين بودن كارآيي دروني آموزش و پرورش استان خوزستان كمبود نيروي انساني در مقطع متوسطه مي‏باشد.

تعداد فضاهاي آموزشي استان خوزستان به نسبت دانش آموزان از ميانگين فضاي آموزشي كشور كمتر است . از آنجائي كه بين كارآيي دروني و فضاهاي آموزشي رابطه معني‏داري وجود دارد بنابر اين يكي از دلايل پائين بودن كارآيي آموزش و پرورش استان خوزستان در مقطع متوسطه را مي‏توان كمبود فضاهاي آموزشي دانست.