تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : 19/12/83

رشته و گرايش : روانشناسي-باليني

استاد مشاور : دکتر حسين مولوي-دکتر محمدرضا عابدي

نام و نام خانوادگي : مهدي اصفهاني

دانشكده : علوم تربيتي و روانشناسي

استاد راهنما : دکتر حميدطاهر نشاط دوست

تأثير روش مواجهه وجلوگيري از پاسخ به شيوة خوددرماني در كاهش نشانه هاي اختلال وسواس ـ اجبار

چكيده

اين پژوهش با هدف بررسي تأثير روش مواجهه و جلوگيري از پاسخ به شيوة خوددرماني بر ميزان نشانه‌هاي اختلال وسواس ـ اجبار در بيماران سرپايي مراجعه كننده به مراكز خدمات روانشناختي و روانپزشكي شهر اصفهان اجرا گرديد. بدين منظور تعداد 20 بيمار مبتلا به اختلال وسواس ـ اجبار كه بر اساس مصاحبه باليني توسط روانشناس باليني و روانپزشك عدم ابتلاء آنها به اختلال افسردگي اساسي و اختلالات شخصيت تأييد شده بود، به روش تصادفي ساده از ميان جامعه پژوهش انتخاب شدند و به طور تصادفي در دو گروه 10 نفري شامل يك گروه آزمايشي و يك گروه كنترل قرار گرفتند. پرسشنامه وسواس ـ اجبار مادزلي به عنوان پيش آزمون در مورد هر دو گروه اجرا گرديد. گروه آزمايشي به مدت 6 هفته با استفاده از كتابچه راهنماي درماني كه توسط پژوهشگر تدوين شده بود و شامل آموزش عملي و ارائه تكاليف خانگي استفاده از روش مواجهه و جلوگيري از پاسخ بود به خوددرماني پرداختند و در طول درمان هر هفته طي يك برنامه زمانبندي شده از طريق تماس تلفني با پژوهشگر، گزارشي از روند درمان را ارائه مي‌كردند. آزمودنيهاي گروه كنترل نيز در ليست انتظار قرار گرفتند. با توجه به استفاده از پرسشنامه وسواس ـ اجبار مادزلي كه داراي يك نمرة كل نشانه‌هاي وسواس و چهار مقياس فرعي وسواس وارسي، وسواس شستشو، كندي وسواسي و ترديد وسواسي مي‌باشد، فرض بر اين بود كه روش مواجهه و جلوگيري از پاسخ به شيوة خوددرماني باعث كاهش نشانه‌هاي كلي وسواس (نمره كل) و نيز نشانه‌هاي وارسي، شستشو، كندي و ترديد وسواسي (چهار مقياس فرعي) گروه آزمايش نسبت به گروه كنترل در مرحله پس آزمون و پيگيري مي‌شود. نتايج تحليل كوواريانس دال بر تأثير روش مواجهه و جلوگيري از پاسخ به شيوة خوددرماني در بهبودي معنادار نشانه‌هاي كلي وسواس در مرحله پس آزمون (001/0>P) و تداوم اين بهبودي پس از يك دوره يك ماهه پيگيري (001/0 >P) بود. همچنين نتايج حاكي از تأثير اين روش در بهبودي معنادار نشانه‌هاي وارسي، شستشو و ترديد وسواسي در مرحله پس آزمون و پيگيري (001/0 >P) و عدم تأثير آن بر نشانه‌هاي كندي وسواسي در مرحله پس آزمون و پيگيري در مبتلايان به اختلال وسواس ـ اجبار بود.