تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : 28/6/84

رشته و گرايش : مشاوره-خانواده

استاد مشاور : دکتر مهرداد صالحي

نام و نام خانوادگي : عاطفه ترکي

دانشكده : علوم تربيتي و روانشناسي

استاد راهنما : دکتر مريم السادات فاتحي زاده

بررسي تاثير زوج درماني رفتاري - شناختي در كاهش گرايش به مواد مخدر و بازگشت به اعتياد در معتادان شهر اصفهان

چكيده

پژوهش حاضر تاثير روش زوج درماني رفتاري - شناختي را دركاهش گرايش به مواد مخدر و بازگشت به اعتياد در معتادان شهر اصفهان مورد بررسي قرار مي دهد. براي انجام اين پژوهش از بين معتاداني كه به بخش ترك اعتياد بيمارستان نور اصفهان مراجعه كرده بودند، تعداد 30 زوج (زن و شوهر) به طور تصادفي به عنوان نمونه آماري انتخاب و به صـورت تـصادفي بـه دو گروه آزمايش و كنترل (در هرگروه 15 زوج) تقسيم شدند. شيوه زوج درماني در طي 8 جلسه دو ساعته، هفته اي يك جلسه بر روي گروه آزمايش اجرا شد؛ ولي گروه كنـترل در زمـينه زوج درمـاني آمـوزش خـاصي نـديدند. ابـزار اندازه گيري پرسشنامه گرايش به مصرف مواد بود كه به عنوان پيش آزمون و پس آزمـون و آزمـون پيـگيري بـر روي هـر دو گـروه اجـرا شـد؛ و پـرسـشنامه سنـجش عـود بـه اعـتياد و تست اعتياد(نمونه ادراري)كـه اين دو به عنوان پس آزمون و آزمون پيگيري از هر دو گروه به عمل آمد. براي تحليل داده ها بـه كـمك نرم افزار SPSS-10 از آزمون تحليل كوواريانس، آزمون مانوا، آزمون خي دو و آزمون كولموگروف – اسميرنوف استفاده شد. فرضيه هاي پژوهش عبارت بودند از:

1- شيوه زوج درماني رفتاري - شناختي در كاهش گرايش به مواد مخدر در مرحله پس آزمون در معتادان شهر اصفهان موثر است.

2- شيوه زوج درماني رفتاري - شناختي در كاهش گرايش به مواد مخدر در مرحله پيگيري در معتادان شهر اصفهان موثر است.

3- شيوه زوج درماني رفتاري - شناختي دركاهش فراواني بازگشت به اعتياد در مرحله پس آزمون در معتادان شهر اصفهان موثر است.

4- شيوه زوج درماني رفتاري - شناختي دركاهش فراواني بازگشت به اعتياد در مرحله پيگيري در معتادان شهر اصفهان موثر است.

نتايج تحليل كوواريانس نشان داد كه تفاوت ميانگين نمرات دوگروه درگرايش به مواد مخدر در مرحله پيگيري معنادار بوده است( 05/0>P )؛ لذا فرضيه دوم تائيد مي گردد ؛ ولي تفاوت ميانگين نمرات دوگروه درگرايش به مواد مخدر در مرحـله پـس آزمـون مـعـني دار نـبـوده اسـت؛ لـذا فرضيـه اوّل تائيـد نمي گـردد. اين نـشـانـدهـنده تـاثيـر روش زوج درمـانـي رفـتـاري– شنـاخـتـي در كاهـش گرايـش بـه مـواد مـخـدر در طي زمان است. نتايج تحليل مانوا و آزمونهاي خي دو و كولموگروف – اسميرنوف نشان داد كه تفاوت ميانگين نمرات دو گروه در مراحل پس آزمون و پيگيري در فراواني بازگشت به اعـتياد معـنادار نبـوده اسـت؛ لذا فرضيه هاي سوم و چهارم تائيد نـمي گردند و ايـن نشـانـدهنده عـدم تـاثـير روش زوج درمـاني رفتاري- شناختي در كـاهش بازگشت به اعتياد در پژوهش حاضر است.