تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : 27/6/81

رشته و گرايش : روانشناسي-باليني

استاد مشاور : دکتر مهرداد کلانتري

نام و نام خانوادگي : علي پاشا سلطاني

دانشكده : علوم تربيتي و روانشناسي

استاد راهنما : دکتر حميدطاهر نشاط دوست

بررسي اثربخشي روش حل مسئله در كاهش علائم اختلال كمبود توجه / بيش فعالي كودكان دبستاني پسر پايه پنجم شهر ايلام

چكيده

اختلال كمبود توجه / بيش فعالي از اختلالات نسبتاً شايع دوران كودكي مي‌باشد. اين اختلال با سه ويژگي، بي‌توجهي، تكانش‌وري و فزون‌كنشي موجب بروز مشكلاتي براي كودكان مبتلا و والدين آنها مي‌گردد. بمنظور درمان اين مشكلات از روشهاي مختلف روانپزشكي و روانشناختي استفاده شده است. پژوهش حاضر به بررسي اثربخشي آموزش روش حل مسئله در كاهش ميزان علائم اختلال كمبود توجه / بيش فعالي كودكان دبستاني مي‌پردازد. با استفاده از روش نمونه‌گيري چندمرحله‌اي، پنج مدرسه ابتدايي پسرانه از بين 30 مدرسه پسرانه ابتدايي شهر ايلام انتخاب و سپس 28 دانش‌آموز كه براساس پرسشنامة علائم مرضي كودك (CSI-4) (فرم والدين و معلم) و ملاكهاي ويرايش چهارم راهنماي تشخيص و آماري اختلالات رواني (DSM-IV) داراي اختلال كمبود توجه/بيش فعالي تشخيص داده شدند و به طور تصادفي در دو گروه آموزش حل مسئله و گروه گواه قرار گرفتند. كودكان گروه آموزش حل مسئله به مدت 10 جلسة 30 تا 40 دقيقه‌اي بااستفاده از روش ديويسون و گلدفريد؛ و هاوتون و همكاران مورد آموزش قرار گرفتند و در مورد گروه گواه هيچگونه مداخلة درماني انجام نپذيرفت.

مجدداً تكميل پرسشنامة علائم مرضي كودكان توسط والدين و معلمان يك هفته بعد از درمان (مرحله پس آزمون) و سه هفته پس از درمان (مرحله پيگيري) انجام پذيرفت.

اطلاعات بدست آمده از معلم و والدين در سه مرحله (قبل از درمان، پس از درمان و پيگيري) با استفاده از تحليل واريانس چند متغيره مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت.

نتايج نشان داد در مرحله پس آزمون تفاوت دو گروه آموزش حل مسئله و گواه در نمرات شدت مجموع علائم اختلال كمبود توجه / بيش فعالي و همچنين نمرات شدت علائم كمبود توجه و شدت علائم بيش فعالي به طور جداگانه براساس ارزيابي والد و معلم معني‌دار بود (05/0> P).

همچنين نتايج نشان داد در مرحله پيگيري تفاوت دو گروه در نمرات شدت علائم بيش فعالي براساس ارزيابي والد و معلم و در نمرات شدت مجموع علائم اختلال كمبود توجه / بيش فعالي و شدت علائم كمبود توجه براساس ارزيابي والد معنادار است. (05/0> P).

براساس يافته‌هاي پژوهش حاضر مي‌توان اينگونه نتيجه‌گيري كرد كه روش حل مسئله بعنوان يكي از روشهاي درمان شناختي – رفتاري در درمان اختلال كمبود توجه / بيش فعالي كودكان مؤثر است.