تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : 31/6/80

رشته و گرايش : مشاوره و راهنمايي

استاد مشاور : محمدرضا عابدي

نام و نام خانوادگي : محمد ربيعي

دانشكده : علوم تربيتي و روانشناسي

استاد راهنما : دکتر سيد احمد احمدي

بررسي اثربخشي مشاوره فردي و گروهي به شيوه‌هاي شناختي، رفتاري و رفتاري-شناختي بر كاهش اضطراب امتحان دانش‌آموزان پسر دبيرستاني شهرستان بروجن

چكيده

اين پژوهش به بررسي اثربخشي مشاوره با رويكردهاي فردي و گروهي با شيوه‌هاي رفتاري، شناختي، و رفتاري شناختي بر كاهش اضطراب امتحان دانش‌آموزان دبيرستاني پسر شهرستان بروجن مي‌پردازد. فرضيه‌هاي پژوهش عبارتند از:

1-مشاوره فردي و گروهي به شيوه‌هاي شناختي، رفتاري، و رفتاري شناختي اضطراب امتحان دانش‌آموزان را كاهش مي‌دهد.

2-بين اثربخشي رويكردهاي گروهي و فردي تفاوت وجود دارد.

3-مشاوره به شيوة رفتاري شناختي اثربخش تر از ساير شيوه‌هاست. جامعة آماري دانش‌آموزان دبيرستاني پسر سال اول متوسطة شهرستان بروجن بودند. براي نمونه‌گيري 7دبيرستان بصورت تصادفي انتخاب شدند و دانش‌آموزان در آزمون هنجارشدة اضطراب امتحان فيليپس شركت نمودند. آنگاه چهل و نه نفر كه نمرات مورد نظر را داشتند به طور تصادفي در شش گروه آزمايش و يك گروه كنترل قرار گرفتند. از شش گروه آزمايش سه گروه با رويكرد مشاورة گروهي در جلسات 5/1ساعته و سه گروه با رويكرد فردي در جلسات 45دقيقه آموزش ديدند. محتواي جلسات شيوة شناختي شامل معرفي افكار خودكار منفي و كشف آنها و سپس تعيين خطاهاي شناختي و در نهايت جايگزين كردن افكار منطقي به جاي آنها بود. در شيوة رفتاري، تن آرامي و تمرين رفتار آموزش داده شد. شيوة رفتاري شناختي تلفيق دو شيوة قبل بود. تعداد جلسات براي رفتاري وشناختي 5 و رفتاري شناختي 8جلسه بود. سپس همة افراد در پس آزمون شركت كردند. آزمون تحليل واريانس چند راهه براي تعيين تفاوت بين ميانگين گروهها و آزمون تعقيبي شفه به منظور مشخص كردن تفاوت بين گروهها (دو به دو) استفاده گرديد. نتايج نشان داد كه همة شيوه‌ها باعث كاهش اضطراب امتحان شدند ( f=20.78 و p<.001 ). بين رويكردهاي گروهي و فردي تفاوت معني‌دار نبود. و شيوة رفتاري شناختي فقط از شيوة شناختي اثر بخش‌تر بود و با شيوة رفتاري تفاوت معني‌دار نداشت.