تحصيلات تکميلي

نام و نام خانوادگي : ابوالقاسم کمالي

دانشكده : علوم تربيتي و روانشناسي

استاد راهنما : دکتر حسين مولوي

تاريخ دفاع : 20/11/86

رشته و گرايش : روانشناسي- باليني

استاد مشاور : دکتر مهرداد کلانتري

تأثير آموزش شناختي رفتاري، بر ميزان خصومت و پرخاشگري زندانيان محکوم به شرارت و ايراد ضرب و جرح در زندان اصفهان

چكيده

رفتارهاي خصومت آميز و پرخاشگرانه، در بسياري از زندانيان ديده مي شود.خصومت، نگرشي توأم با ارزيابي منفي و نفرت آميز از ديگران است و پرخاشگري، شامل اعمال خصمانه اي است که از روي عمد صورت مي گيرد و سبب آسيب رساندن به افراد و اشياء مي شود. بر اساس پژوهشهاي انجام شده، درمانهاي شناختي- رفتاري مي توانند به طور قابل توجهي باعث کاهش ميزان پرخاشگري آزمودنيها گردند. بر اين اساس، در اين پژوهش به بررسي اثر بخشي آموزش شناختي- رفتاري، بر ميزان خصومت و پرخاشگري زندانيان محکوم به شرارت و ايراد ضرب و جرح زندان مرکزي اصفهان پرداخته شد. هدف از انتخاب اين افراد، داشتن سابقه رفتار خصمانه و پرخاشگرانه بوده است. اين پژوهش از نوع نيمه تجربي دو گروهي، با پيش آزمون، پس آزمون و پيگيري دو ماهه بود. حجم نمونه شامل 50 نفر(25 نفر گروه آزمايش و 25 نفر گروه گواه) از زندانيان محکوم به شرارت و ايراد ضرب و جرح بوده است، که به صورت تصادفي از ميان زندانيان متهم به اين جرم ساکن در زندان مرکزي اصفهان، انتخاب شده و به صورت تصادفي، در دو گروه آزمايش و گواه قرار گرفته اند.گروه آزمايش، طي 8 جلسه 5/1 ساعته، يک دوره مداخله آموزشي ، مبني بر شيوه هاي درماني شناختي- رفتاري، به منظور کاهش رفتارهاي پرخاشگرانه، دريافت کردند. محتوي اين دوره آموزشي، شامل مباحثي چون شناخت و تغيير باورهاي غير منطقي، آرامش بخشي، ابراز وجود و حل مسأله بود. ابزار مورد استفاده در اين پژوهش، مقياس خصومت و پرخاشگري، پرسش نامه تجديد نظر شده فهرست علا ئم ناراحتي (SCL-90-R) بود،که به صورت پيش آزمون، پس آزمون و پيگيري، بر روي آزمودنيها اجرا شد. نتايج تحليل کواريانس نشان داد که آموزش شناختي- رفتاري، باعث کاهش معني دار ميزان پرخاشگري زندانيان، در مرحله پس آزمون و پيگيري مي گردد (01/0>P). لذا مي توان، از اين روش در جهت اصلاح رفتارهاي پرخاشگرانه و ضد اجتماعي زندانيان استفاده کرد. نتايج اين پژوهش، با نتايج مطالعات مختلفي که با هدف بررسي تأثير آموزش شناختي- رفتاري، بر کاهش پرخاشگري، صورت گرفته، مطابقت دارد.

کليد واژه: خصومت ، پرخاشگري ، آموزش شناختي – رفتاري ، زندانيان