تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : 11/9/77

رشته و گرايش : علوم تربيتي-مديريت آموزشي

استاد مشاور : دكتر قربانعلي‌ سليمي

نام و نام خانوادگي : علي محمد بشارتي

دانشكده : علوم تربيتي و روانشناسي

استاد راهنما : دکتر حسن افشاري

بررسي عوامل موثر بر افزايش اثربخشي نظارت و راهنمايي معلمان راهنما از ديدگاه مديران و معلمان مدارس ابتدايي شهرستان کاشان

چكيده

امروزه در تمام كشورهاي جهان آموزش و پرورش داراي ارزش قابل ملاحظه اي است و كليه متخصصان نقش آنرا در رشد و توسعه اقتصادي ، فرهنگي، اجتماعي و سياسي حائز اهميت مي دانند، بدين جهت صاحبنظران تعليم و تربيت معتقدند كه براي دستيابي اهداف آموزشي، مديران و معلمان بايد از شايستگيها و آمادگيهاي لازم برخوردار باشند.

رشد سريع تكنولوژي و جمعيت در حال افزايش از عوامل بكار گيري معلمان فاقد تجزيه و آمادگي لازم در زمينه تدريس و اداره كلاس است كه امكانات تحقق كامل اهداف آموزشي را تحت تاثير قرار مي دهد. بنابر اين جهت رفع مشكلات مزبور نقش معلمان راهنما براي رشد، هدايت و هماهنگي معلمان كم تجربه و فاقد اطلاعات علمي جديد در خور توجه است از آنجا كه نظارت و راهنمايي بصورت يك مسئله علمي مطرح مي باشد و كمتر به تجارب شخصي بستگي دارد. بنابراين نياز به مطالعه و بررسي دقيق تري دارد. در اين راستا با توجه به مسائل فوق موضوع تحقيق حاضر«بررسي عوامل موثر در افزايش اثر بخشي نظارت و راهنمايي معلمان راهنما از ديدگاه معلمان و مديران مدارس ابتدايي شهرستان كاشان» انتخاب گرديد. در اين رابطه عوامل اصلي افزايش اثر بخشي در نظارت و راهنمايي بصورت شش سوال تحقيق مطرح گرديد كه شامل موارد ذيل است:

1- ميزان حمايت مستقيم معلم راهنما از معلمان

2- فراهم كردن زمينه هايي براي كمك در رشد شخصيتي و علمي معلمان

3- رعايت اصول فعاليتهاي ضمن خدمت جهت رشد مهارتهاي تدريس معلمان

4- ميزان تاثير ارزشيابي مستمر از فعاليتها تدريس معلمان

5- فراهم كردن فرصتهاي مناسب جهت بهبود رضايت شغلي معلمان

6- مشاركت فعالانه معلم راهنما در تصميم گيريهاي فوق برنامه آموزش مدرسه

روش تحقيق حاضر پيمايشي – توصيفي بوده و اطلاعات لازم براساس پرسشنامه اي حاوي 42 سوال بسته پاسخ در زمينه هاي فوق الذكر جمع آوري گرديد در تهيه پرسشنامه براي افزايش روايي از نظريه هاي موجود در نظارت و راهنمايي، شرح وظايف معلمان راهنما و راهنمايي استادان گرامي استفاده شده است.

ضريب پاياني آزمون از روش آلفاي كرونباخ82% و از روش دو نيمه كردن اسپرمن- براون 91% مي باشد.

جامعه آماري كليه معلمان و مديران رسمي مدارس ابتدايي شهرستان كاشان در سال تحصيلي 77-1376 مي باشد، كه گروه نمونه 250 نفر از 42 مدرسه ابتدايي دخترانه و پسرانه شهري و روستايي با استفاده از روش نمونه گيري تصادفي طبقه اي انتخاب گرديده است. پاسخهاي افراد جمع آوري، طبقه بندي و با استفاده از آمار توصيفي و استنباطي با مشخصه هاي آماري نظير، فراواني، درصد، ميانگين، انحراف معيار و نمره استاندارد T (براساس نمره T پاسخهاي جمع آوري شده به 5 گروه بدون تاثير، تاثير كم، متوسط، تاثير زياد، تاثير بسيار زياد تقسيم شده اند) براي برآورد تاثير سوالات تحقيق در افزايش اثر بخشي نظارت و راهنمايي بر اساس اطلاعات موجود ، آمار آزمون t تك متغيره مورد استفاده قرار گرفته است نتايج حاصله در خصوص عوامل ششگانه در سوال تحقيق حاكي از تاثير گذاري آنان بر افزايش اثر بخشي نظارت و راهنمايي معلمان راهنما در سطح معنا داري 95% است. در خصوص بررسي معناداري تفاوت پاسخهاي افراد با سابقه متفاوت از آماره كروسكال واليس سوالات اول و سوم و چهارم و ششم تفاوت وجود دارد در پاسخ به سوالات دوم و پنجم تفاوت معنادار وجود ندارد.

در بررسي تفاوت بين پاسخهاي مديران و معلمان از آزمون u. مان ويتني استفاده گرديد. نتايج بدست آمده تفاوت بين پاسخهاي مديران و معلمان را در سوالهاي اول و چهارم تاييد مي كند ولي در سوالهاي دوم، سوم، پنجم و ششم تفاوت معنادار نمي باشد.

در مقايسه بين پاسخ افراد شاغل در شهر و روستا از آزمون u. مان ويتني استفاده شده که در پاسخهاي به سوالهاي اول و سوم تفاوت معنادار مشاهده گرديده و در پاسخ به سوالات دوم، چهارم، پنجم و ششم تفاوتي مشاهده نشده است.

براي مقايسه بين پاسخ افراد براساس جنسيت آزمون .u مان ويتني به كار رفته است نتايج بدست آمده حاكي از تفاوت بين نظرات مردان و زنان در پاسخ به سوالات دوم، سوم ، چهارم و ششم بوده و تفاوت در پاسخ به سوالات اول و پنجم معنا دار نبوده است.

آخرين مقايسه بين افراد براساس ميزان تحصيلات بوده كه از آزمون u. مان ويتني استفاده شده و نتايج هيچگونه تفاوتي را نشان نمي دهد.