تحصيلات تکميلي

نام و نام خانوادگي : ايلناز سجاديان

دانشكده : علوم تربيتي و روانشناسي

استاد راهنما : دکتر حميدطاهر نشاط دوست

تاريخ دفاع : 19/6/85

رشته و گرايش : روانشناسي- باليني

استاد مشاور : دکتر حسين مولوي

تأثيرآموزش روش ذهن اگاهي بر ميزان علائم اختلال وسواس-اجباردر زنان شهر اصفهان

چكيده

اين پژوهش با هدف بررسي تأثير آموزش روش ذهن آگاهي بر ميزان علائم اختلال وسواس - اجبار در بيماران سرپايي مراجعه کننده به مراکز خدمات روانشناختي و روانپزشکي شهر اصفهان اجرا گرديد. بدين منظور تعداد 18 بيمار مبتلا به اختلال وسواس - اجبار که بر اساس مصاحبه باليني توسط روانشناس باليني و روانپزشک معرفي شده بودند و دارو مصرف مي کردند، به روش تصادفي ساده از ميان جامعه پژوهش انتخاب و به طور تصادفي در دو گروه نه نفري آزمايش و کنترل قرار گرفتند. پرسشنامه وسواس - اجبار مادزلي به عنوان پيش آزمون در هر دو گروه اجرا شد. آزمودنيهاي گروه آزمايش به صورت فردي و حضوري به مدت شش جلسه در معرض برنامه درماني آموزش روش ذهن آگاهي قرار گرفتند. اين برنامه شامل توضيح ماهيت اختلال وسواس - اجبار و انواع آن، مراحل چهارگانه ذهن آگاهي و ارائه تکاليف خانگي با استفاده از روش ذهن آگاهي بود که از طريق يک کتابچه راهنماي محقق ساخته و با هدايت پژوهشگر به هر بيمار آموزش داده مي شد. در طول درمان علاوه بر جلسات هفته به هفته حضوري، بيماران از طريق تماس تلفني با پ‍ژوهشگر در ارتباط بوده و به منظور برطرف نمودن مشكلات احتمالي در انجام تكاليف، راهنماييهاي لازم را دريافت مي نمودند. آزمودنيهاي گروه کنترل فقط دارو دريافت مي کردند و هيچ نوع درمان روانشناختي بر آنها اعمال نمي شد. با توجه به استفاده از پرسشنامه وسواس – اجبار مادزلي که داراي يک نمره کل علائم اختلال وسواس-اجبار و پنج مقياس فرعي وسواس شستشو، وسواس وارسي، کندي وسواسي، ترديد وسواسي و نشخوار ذهني مي باشد، نتايج تحليل کواريانس دال بر تأثير آموزش روش ذهن آگاهي در بهبودي معنادار علائم کلي وسواس در مرحله پس آزمون و تداوم اين بهبودي پس از دوره يك ماهه پيگيري بود (001/0>P). همچنين نتايج حاكي از تأثير اين روش در بهبودي معنادار علائم شستشو (002/0>P)، وارسي (001/0>P)، كندي وسواسي (04/0>P)، ترديد وسواسي (002/0>P) و نشخوار ذهني (001/0>P) در مرحله پس آزمون و تداوم اين بهبودي پس از دوره يك ماهه پيگيري در علائم شستشو، وارسي، ترديد وسواسي و نشخوار ذهني (001/0>P) و كندي وسواسي (03/0>P) در مبتلايان به اختلال وسواس – اجبار بود.

كليد واژه ها: اختلال وسواس- اجبار، ذهن آگاهي، پرسشنامه وسواس – اجبار مادزلي