تحصيلات تکميلي

نام و نام خانوادگي : مهرداد رسولي

دانشكده : علوم تربيتي و روانشناسي

استاد راهنما : دکتر مهرداد کلانتري

تاريخ دفاع : 6/8/85

رشته و گرايش : روانشناسي- باليني

استاد مشاور : دکتر حسين مولوي

بررسي اثربخشي درمان شناختي –رفتاري گروهي بركاهش احتمال بازگشت در زندانيان وابسته به ترياك زندان گرگان

چكيده

در اين پژوهش ميزان اثربخشي درمان شناختي – رفتاري گروهي براحتمال بازگشت به مصرف ترياك، در بين زندانيان زندان گرگان مورد بررسي قرار گرفت. درمان شناختي – رفتاري گروهي، درماني است که بر اساس شيوه هاي رويکرد درمان شناختي – رفتاري،يعني شناسايي افكار ورفتارهاي نادرست واصلاح آنها درگروهي ازبيماران مورد استفاده قرار مي گيرد.با كاربرد اين روش درميان معتادان فرض براين است كه شيوه نگرش معتادان نسبت به مصرف مواد و پيامدهاي بعدي آن از قبيل لذت و يا حل مشكل مورد بررسي قرار گرفته و درستي نگرش هاي افراد معتاد توسط خودآنان، در يك گروه، به چالش كشيده شود تا زمينه براي تغييرنگرش و جايگزيني نگرش هاي تازه به مدد گروه پديد آيد. ازجمله روش هاي رفتاري به كاررفته مي توان به آموزش آرمش، تكليف مزايا و معايب و آزمايش هاي رفتاري،ازجمله آموزش رفتار مناسب وتمرين مكررآن، اشاره كرد. در پژوهش حاضر به روش نمونه گيري تصادفي 12 نفر از بين زندانيان معتاد به ترياك انتخاب شدند. سپس به طور تصادفي در دو گروه 6 نفره جاي گرفتند. اعضاي گروه آزمايش به مدت 8 جلسه 70 دقيقه اي، مورد مداخله قرارگرفتند. پيش از جلسه اول پيش آزمون شامل آزمون مقياس پيش بيني پذيري بازگشت،كه به منظور ارزيابي ميزان وسوسه واحتمال مصرف دو گروه مورد استفاده قرار گرفت، و آزمون راپيد،كه مبتني بر آزمايش ادرار شركت كنندگان در طرح بود، ازهردو گروه گرفته شد. پس از اتمام 8 جلسه از هردو گروه پس آزمون به عمل آمد.پس از گذشت حدود چهار ماه از اتمام جلسات قرار اجراي آزمون هاي پيگيري گذاشته شد و اين آزمون ها به اجرا در آمد.

نتايج حاصل از تحليل كوواريانس نشان داد كه درمان شناختي – رفتاري گروهي براحتمال بازگشت معتادان به ترياك اثرداشته و آن رادر هر دو مرحله پس آزمون و پيگيري كاهش داده است .ميزان وسوسه واحتمال مصرف مقياس پيش بيني پذيري بازگشت گروه مورد مداخله در مرحله پس آزمون به طور معناداري كمتر از گروه گواه بود (002/0= p).نتايج آزمون راپيد نيزيافته هاي فوق را تاييد مي كرد.نتايج مقياس پيش بيني پذيري بازگشت گروه مورد مداخله در مرحله پيگيري در دو مولفه ميزان وسوسه واحتمال مصرف نيز كاهش معناداري را نسبت به گروه گواه نشان ميداد (003/0= p و 001/0= p).