بررسي رابطة‌ بين ويژگيهاي شخصيتي مادر با انگيزش پيشرفت و تأثير آن بر عملكرد تحصيلي دانش‌آموزان دورة راهنمايي شهرستان اصفهان

چكيده

از مسائلي كه امروزه توجه بسياري از پژوهشگران را به خود اختصاص داده طرق افزايش انگيزش‌پيشرفت است. تحقيق حاضر نيز با توجه به نوع روابط درون خانواده، به بررسي برخي از متغيرهاي مرتبط با عملكرد تحصيلي پرداخته است.

جامعة آماري اين پژوهش، دانش‌آموزان دختر و پسر شاغل به تحصيل در دورة راهنمايي شهرستان اصفهان در سال تحصيلي 81-1380 بوده‌اند. از اين جامعه با استفاده از روش نمونه‌گيري چند مرحله‌اي و خوشه‌اي تصادفي، نمونه‌اي به حجم 160 نفر شامل 80 نفر پسر و 80 نفر دختر انتخاب شد.

ابزار تحقيق شامل پرسشنامة ويژگيهاي شخصيتي SCL-90-R براي مادر دانش‌آموزان، پرسشنامة انگيزش پيشرفت هرمنس جهت سنجش ميزان انگيزش پيشرفت دانش‌آموزان و پرسشنامة دموگرافيك (محقق‌ساخته) بود. همچنين از پروندة تحصيلي دانش‌آموزان جهت ثبت معدل تحصيلي به عنوان مقياس عملكرد تحصيلي استفاده شد. پس از جمع‌آوري اطلاعات موردنياز، داده‌ها توسط روش آماري تحليل واريانس چند متغيري و ضريب همبستگي پيرسون بررسي شد.

نتايج نشان داد بين برخي مقوله‌هاي شخصيتي مادر در پرسشنامة SCL-90-R، شامل وسواس، اضطراب و افسردگي با عملكرد تحصيلي دانش‌آموز رابطة منفي معني‌داري وجود داشت )05/0(P<. ميزان ارتباط وسواس مادر و معدل ترم اول سال‌قبل، معدل ترم دوم سال‌قبل و معدل ترم اول سال جاري به ترتيب 03/0، 12/0 و 06/0 محاسبه‌گرديد. ميزان ارتباط افسردگي مادر و معدل ترم اول سال‌قبل، معدل ترم دوم سال‌قبل و معدل ترم اول سال جاري به ترتيب 06/0،09/0 و 07/0 محاسبه‌گرديد. ميزان ارتباط اضطراب مادر و معدل ترم اول سال‌قبل، معدل ترم دوم سال‌قبل و معدل ترم اول سال جاري به ترتيب 04/0، 03/0 و 03/0 محاسبه‌گرديد. اما بين ساير مقوله‌هاي شخصيتي مادر در پرسشنامة SCL-90-R و عملكرد تحصيلي دانش‌آموز رابطه‌اي وجود نداشت. همچنين بين انگيزش پيشرفت دانش‌آموزان و عملكرد تحصيلي رابطة مثبت و معني‌داري وجود داشت. ميزان اين رابطه براي معدل ترم اول سال‌قبل، معدل ترم دوم سال‌قبل و معدل ترم اول سال جاري به ترتيب34/0، 41/0 و 40/0 محاسبه گرديد )05/0(P<.