تحصيلات تکميلي

نام و نام خانوادگي : شعبان جوادپور

دانشكده : علوم اداري و اقتصاد

استاد راهنما : دکتر محمدعلي بصيري

تاريخ دفاع : 18/3/84

رشته و گرايش : علوم سياسي

استاد مشاور : دکتر حسين هرسيج

تأثيرات جهاني شدن بر امنيت ملي جمهوري اسلامي با تاکيد بر شاخص هاي سياسي - فرهنگي

چكيده

يکي از پديده هايي که امروزه در کليه عرصه هاي زندگي مدرن در حال جريان است؛ پديده اي است که از آن تحت عنوان جهاني شدن ياد مي شود. بروز اين پديده در عرصه حاضر موجب تغيير و تحولات بسياري در زمينه هاي اقتصادي، اجتماعي، سياسي و در عرصه داخلي و بين المللي شده و کشورهاي بسياري را به چالش کشانده است و همانند يک انقلاب عميق جهاني ساختارها را در هم ريخته و امنيت و سلامتي را تهديد مي کند. لذا در اين رساله با روش توصيفي – تحليلي به دنبال تبيين آثار جهاني شدن بر امنيت ملي ج.ا.ا. هستيم تا به راهکارهايي براي تقليل منفي آن دست يابيم.

جمهوري اسلامي ايران به عنوان يک دولت انقلابي و به جهت اهميت ژئواستراتژيک و ژئواکونوميک يکي از مناطق جهان است که اولاً با پديدة‌ جهاني شدن به طور آشکار در تعامل است و به عنوان يک واحد اجتماعي در دنياي رو به جهاني شدن با چالش طاقت فرسايي براي تعيين جايگاهي مناسب براي تاريخ آينده مواجه است و ثانياً جهاني شدن براي نظامهايي مثل ايران که دوران تثبيت و تقويت زيرساختهاي اقتصادي، فرهنگي، سياسي، اجتماعي و . . . را طي مي کند و به تبع قابليت انطباق سريع با شرايط و محيط متحول را ندارد، بسيار چالش انگيز و حتي از لحاظ امنيتي مي تواند تهديدزا باشد.

در حال حاضر تحت تأثير جهاني شدن در بعد سياسي باتوجه به کاهش کنترل حکومتها بر جوامع و عدم کنترل دولت بر سرزمين و مرزها، حضور جدي تر سازمانهاي غيردولتي و بين المللي، افزايش نيروهاي نفوذکنندة‌ متقابل و چارچوب هاي در حال تحول داخلي و خارجي، انقلاب فراگير و جهاني انتظارات فزاينده، افزايش تنشهاي قومي و ظهور جنبش هاي جدايي طلب فروملي، فشار بي امان نوآوريهاي تکنولوژيک، جهاني شدن سرمايه و سرمايه داري، ابهام در منابع گذشته اقتدار و مشروعيت، تغيير محيط امنيتي و . . . و از بعد فرهنگي ظهور فرهنگ مسلط جهاني و ارزشهاي جهاني، شناورشدن مفاهيم فرهنگي، تضعيف هويتها و روي کارآمدن هويت مجازي، ايجاد جوامع مجازي، گسيختگي هاي اجتماعي، فرهنگ مجازي، جامعة شبکه اي، عدم انطباق سريع فرهنگ ها به علت سرعت تغييرات جهاني، بيگانگي از گذشته و کاهش مشروعيت حال، ناامني فرهنگي، موازنة پرداخت منفي فرهنگي و جريان نابرابر اطلاعات، واهم گرايي و نسبي گرايي فرهنگي، زير سوآل رفتن ارزشها، هنجارها و ايستارها و ... را به عنوان تهديدات امنيتي جوامع و ازجمله براي جمهوري اسلامي ايران مي توان برشمرد.

جمهوري اسلامي ايران براي تقليل آثار سوء امنيتي جهاني شدن نيازمند استفاده از راهکارهايي همانند: افزايش توان سياسي، توسعه همه جانبه و پايدار، همبستگي و وفاق اجتماعي، منطقه گرايي، برنامه ريزي جهت سهم گيري از بازار جهاني، تلاش در عدم رويارويي با مراکز ثقل قدرت در نظام بين الملل، مفاهمه و گفتگوي تمدني در روابط خارجي، ايجاد مزيت نسبي فرهنگي، تقويت باورها و ارزشها، مديريت تغيير، پروسة اجتهاد و تدوين يک استراتژي امنيت ملي است تا بتواند از فرصتهاي ناشي از جهاني شدن به نحو شايسته استفاده نمايد.