تحصيلات تکميلي

تاريخ دفاع : 25/7/80

رشته و گرايش : علوم سياسي

استاد مشاور : دکتر محمود کتابي

نام و نام خانوادگي : مسلم طالبي حبيب آبادي

دانشكده : علوم اداري و اقتصاد

استاد راهنما : دکتر حسين هرسيچ

گفتمان روشنفكري ديني؛ مباني معرفت شناسانه و تأثير آن بر تحولات سياسي اجتماعي دهـة دوم انقلاب اسلامي

چكيده

روشنفكري ديني چهارمين نسل روشنفكري ايراني است كه در دهـة 1370 پايه گذار گفتمان جديدي در جامعه شد . بررسي و بازخواني نقادانه انديشه ها و مباني فكري و نظريه هاي معرفت شناسانه آنها با توجه به مباني انديشة مدرن و فضاي فكري و سياسي داخلي و جهاني دهه 1990 حاكي از آن است كه اين گفتمان از نظر اصول فكري وامدار خردورزي نقادانه انديشة مدرن و متوجه مباني آن است به گونه اي كه مي توان آن را بازتاب داخلي گفتمان جهاني حقوق بشر و منطق مكالمة جهاني در يك گسترة همگاني دانست و از نظر ديني متذكر پيام دين و ملتزم بدان است به نحوي كه مي توان آن را تبلور دغدغة دينـي دردمنـدانـي دانست كه نگـران محـو شـدن گـوهر لطيف دين در زير آوارهاي قرائت هاي رسمـي و نامنقح مي باشند.

روشنفكران ديني با اتكاء به اين دو مبناي فكري و ديني به ارزيابي معرفت شناسانه فرآيند معرفت ديني و قرائت ديني حاكم پرداخته اند و گرچه خود مستقيماً قرائتي ارائه نمي كنند اما بر اساس تحليلهاي معرفت شناسانه شان به دينداران معرفت انديش توصيه مي كنند در ارائه هر گونه قرائتي متوجه حقوق انساني خلق و متذكر پيام دين باشند و قرائتي ارائه كنند كه بر خلاف قرائت حاكم ، متوازن با خرد عصر و متلائم با دانش متحول زمان و مبتني بر پيش فرضهاي منقح و انتظاري صحيح از ديـن و متكـي بـدان و متضمن گـوهـر آن و عـرضـه كننـدة خطاب الهـي و پاسخگوي مشكلات نظري و عملي عصر باشد.

چنين قرائت مدرن و احياء گرانه اي براي آشتي دينداري و دموكراسي و تحقق آرمان وحدت مسلمين و ورود به فضايي تفاهم آميز در سطح جهان براي دستيابي به يك الهيات جهاني جهت درمان بحران معنويت بشر امروز ضروري است. تحولات سيـاسي اجتماعي دهة دوم انقلاب اسلامي ايران معطوف به گذار از گفتمان سنتگرايانه ايدئولوژيك و رويكرد به گفتمان حقوقي ـ قانوني و مشروعيت مبتني بر مشاركت خودجوش و آگاهانه مردمي بوده و حكايت از مقبوليت عمومي و مقدماتي از چنين قرائتي دارد.