تحصيلات تکميلي

نام و نام خانوادگي : محمدجواد اماميان

دانشكده : علوم اداري و اقتصاد

استاد راهنما : دکتر سيد جواد امام جمعه زاده

تاريخ دفاع : 10/10/86

رشته و گرايش : روابط بين الملل

استاد مشاور : دکتر علي اميدي

چالش ها و فرصت ها در روابط اتحاديه اروپا و ايران بعد از 11 سپتامبر 2001 (87-1380)

چكيده

اتحاديه اروپا و ايران به عنوان دو بازيگر مهم در عرصه ي نظام بين الملل، داراي روابط قديمي و طولاني با يکديگر بوده و همواره تمايل و اراده ي خود را براي بسط روابط با يکديگر ابراز داشته اند. جايگاه اتحاديه در نظام بين الملل و همچنين نقش و جايگاه ژئواستراتژيک منطقه اي و راهبردي جمهوري اسلامي ايران و منابع گسترده انرژي آن ضرورت هاي متقابلي را براي حفظ و برقراري روابط در يک مسير و چارچوب مناسب و تقويت آن بين دو طرف بوجود آورده است. ولي بنا به دلايلي در سال هاي پس از پيروزي انقلاب اسلامي، اين روابط همواره با فراز و نشيب همراه بوده است.

يافته هاي اين پژوهش نشان مي دهد که بعد از حوادث 11 سپتامبر 2001، تحت تأثير امنيتي شدن محيط نظام بين الملل و تبليغات منفي و فشار هاي ايالات متحده آمريکا بر اروپا، کشور ايران و مسائل آن در حوزه ي امنيتي اروپا قرار گرفته است به طوريکه بعد از اين حوادث، سياست اتحاديه اروپا به تدريج در زمينه مسائلي مانند کنترل برنامه هاي هسته اي ايران، ضرورت رعايت حقوق بشر، عدم کار شکني در روند مذاکرات صلح خاورميانه و عدم حمايت از تروريسم با سياست ايالات متحده هماهنگ شده و ادامه گفتگو ها با ايران را مشروط و مقيد به پيشرفت ايران در زمينه هاي مورد اختلاف کرده است. اما تمايل ايران و اتحاديه اروپا براي افزايش سطح روابط خود به خصوص در چند سال اخير ناشي از اهميتي بوده است که اين مناسبات از جهات مختلف سياسي، اقتصادي و امنيتي براي هر يک از طرفين داشته است. به همين دليل هر دو بازيگر با وجود داشتن ديدگاه هاي متفاوت در بعضي حوزه هاي چالش برانگيز و همچنين فشار هاي بازيگران خارجي همچون ايالات متحده، به دليل وجود مزيت نسبي در حوزه هايي از همکاري نيز سعي در بهبود و گسترش روابط خود داشته اند. پژ‍وهش حاضر در صدد است بر اساس مدل تجزيه و تحليل سياست خارجي مايکل برچر و همکاران (1972) به تحليل چالش ها و فرصت هاي پيش آمده در روابط اتحاديه اروپا و ايران بعد از حادثه 11 سپتامبر 2001 بپردازد و عوامل تأثير گذار بر روابط دو طرف بعد از اين حادثه را مورد بررسي قرار دهد . اين تحقيق از نوع توصيفي -تحليلي مي باشد که با استفاده از روش کتابخانه اي و منابع اينترنتي صورت مي پذيرد.

واژگان کليدي: اتحاديه اروپا، امنيت ملي، حوادث 11 سپتامبر، طرح نقشه راه