تحصيلات تکميلي

نام و نام خانوادگي : حسين کشاورز قاسمي

دانشكده : علوم اداري و اقتصاد

استاد راهنما : دکتر علي اميدي

تاريخ دفاع : 4/9/86

رشته و گرايش : روابط بين الملل

استاد مشاور : دکتر حسين مسعودنيا

تنوع قومي و تأثير آن بر تحولات سياسي عراق (2006-1991)

چكيده

كشور عراق درسال 1920 م. بعد از فروپاشي امپراتوري عثماني از بهم پيوستن سه ايالت جدا از هم - بصره، بغداد و موصل- توسط بريتانيا بوجود آمد. از آن زمان تا فروپاشي رژيم بعث در سال 2003 م. همواره يك اقليت عرب سني بر اين كشور حاكم بوده است. اين ساختار سياسي تحميلي و غير طبيعي يكي از مهمترين عوامل درگيري ها وكشمكش هاي قومي درعراق بوده است. علاوه بر اين كشور عراق از بافت جمعيتي ناهمگوني برخوردار است؛ بطوري كه از كل جمعيت 27 ميليوني اين كشور 80-75 درصد را اعراب و مابقي را گروههاي غير عرب همچون كردها (20-15 درصد)، تركمنها و آسوريها و غيره (5 درصد) تشكيل مي دهند. از اين تركيب، 65-60 درصد را شيعيان، 37-32 درصد را سني ها و 3 درصد را گروههاي مذهبي ديگر مانند؛ مسيحيان، يهوديان، يزيديان و صائبين دربرمي گيرند.

كردها در اين كشور به لحاظ نژادي، فرهنگي و زباني از اعراب متمايزند ودر واقع يكي از مهمترين دلايل مبارزات آنها با دولت مركزي وجود همين تفاوتها است. در مورد شيعيان بايد گفت كه آنها بر خلاف كردها به دنبال خودمختاري نبوده اند بلكه خواستة آنها مشاركت فعال در امور اين كشور بوده است.

سياستهاي حكومت هاي مركزي در قبال قوميت ها از قبيل سركوب، بمباران، اخراج، ترور و... نشان دهنده اين است كه حاكمان عرب سني همواره سعي داشته اند تا بحران خاموش قوميت ها تشديد و شعله ور نگردد و اساساً كردها و شيعيان درخارج از ساختار قدرت كنترل گردند.

هدف اين تحقيق بررسي تنوع قومي در عراق و تأثير آن بر تحولات سياسي عراق است. نتايج به دست آمده از اين تحقيق حاكي از آن است كه تنوع قومي در عراق متأثر از عوامل مهمي - از عوامل ذهني و عيني- بوده، كه هر كدام به گونه اي باعث تنش و بسيج سياسي قوميت ها گرديده است.

روش استفاده شده در اين پايان نامه توصيفي- تحليلي است.

كليد واژه ها: تنوع قومي، هويت قومي، عراق، محروميت نسبي، ساختار قدرت و خودمختاري.